اکتشاف لایه های تراورتن مدفون با تلفیق داده های ژئوالکتریک و زمین شناسی در منطقۀ محلات
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی معدن، دانشکده علومزمین، دانشگاه صنعتی اراک، اراک، ایران
doi
10.22084/nfag.2021.23936.1460چکیده
بررسیهای ژئوالکتریکی به روش مقاومت ویژه الکتریکی و با تعیین و ارزیابی خصوصیات لایۀ تروارتن زیر سطحی از جمله عمق باطله، ضخامت لایۀ تراورتن و عمق سنگ کف آن از اهداف این مقاله است. علاوه بر بررسی دادههای زمینشناسی، مقاومت ویژه سونداژهای الکتریکی پس از تبدیل از مقاومت ویژه ظاهری به مقاومت ویژه واقعی با نرمافزار RES2DINV نیز تحلیل گردید. این بررسی نشان داد لایههای تراورتن با ضخامت متوسط 15 متر در اعماق 5 تا 80 متری واقع شده و مقاومت ویژه آن به دلیل شکستگی و خردشدگی بسیار متغییر است. تلفیق دادههای ژئوالکتریکی با زمینشناسی سطحی با حفر 9 گمانه و ترسیم نقشههای همضخامت و همعمق تراورتن نشان داد که باطله (خاک و آبرفت) روی تراورتن مدفون دارای عمق 2 تا 80 متر و تراورتن از جنس خالص و ناخالص کنگلومرایی متغییر بوده و سنگ کف تراورتن از جنس کنگلومرای قرمز و شیل و ماسهسنگ تیره است. با تفسیر دادههای مقاومت ویژۀ ظاهری در امتداد نیمرخهای مختلف و تطبیق آنها با اطلاعات زمینشناسی منطقه مشخص شد که مقاومت ویژه بالا را لایههای کنگلومرایی، مقاومت ویژه پایین را آبرفتها و ماسهسنگهای رسی و مقاومت ویژه متوسط را لایههای تراورتن تشکیل داده است. بررسی صحّت دادههای مقاومتسنـجی با لاگهای حفاری نشان داد که دقّت در تفکیک عمق باطله، ضخامت و عمق لایه تراورتن به ترتیب 27، 1 و 63 درصد بوده است. دادههای مقاومت ویژه الکتریکی با پیشبینی عمق سنگ کف تراورتن راهنمای مناسبی جهت تعیین موقعیت و عمق حفاری در تراورتن مدفون منطقه بوده است.