اکتشاف لایه های تراورتن مدفون با تلفیق داده های ژئوالکتریک و زمین شناسی در منطقۀ محلات

نویسندگان

1 دانشیار گروه مهندسی معدن، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه صنعتی اراک، اراک، ایران

doi
10.22084/nfag.2021.23936.1460
چکیده

بررسی­های ژئوالکتریکی به روش مقاومت ویژه الکتریکی و با تعیین و ارزیابی خصوصیات لایۀ تروارتن زیر سطحی از جمله عمق باطله، ضخامت لایۀ تراورتن و عمق سنگ کف آن از اهداف این مقاله است. علاوه بر بررسی داده­های زمین­شناسی، مقاومت ویژه سونداژهای الکتریکی پس از تبدیل از مقاومت ویژه ظاهری به مقاومت ویژه واقعی با نرم­افزار RES2DINV نیز تحلیل گردید. این بررسی نشان داد لایه­های تراورتن با ضخامت متوسط 15 متر در اعماق 5 تا 80 متری واقع شده و مقاومت ویژه آن به دلیل شکستگی و خردشدگی بسیار متغییر است. تلفیق داده­های ژئوالکتریکی با زمین­شناسی سطحی با حفر 9 گمانه و ترسیم نقشه­های هم­ضخامت و هم­عمق تراورتن نشان داد که باطله (خاک و آبرفت) روی تراورتن مدفون دارای عمق 2 تا 80 متر و تراورتن از جنس خالص و ناخالص کنگلومرایی متغییر بوده و سنگ کف تراورتن از جنس کنگلومرای قرمز و شیل و ماسه­سنگ تیره است. با تفسیر داده­های مقاومت ویژۀ ظاهری در امتداد نیمرخ­های مختلف و تطبیق آن­ها با اطلاعات زمین­شناسی منطقه مشخص شد که مقاومت ویژه بالا را لایه­های کنگلومرایی، مقاومت ویژه پایین را آبرفت­ها و ماسه­سنگ­های رسی و مقاومت ویژه متوسط را لایه­های تراورتن تشکیل داده است. بررسی صحّت داده­های مقاومت­سنـجی با لاگ­های حفاری نشان داد که دقّت در تفکیک عمق باطله، ضخامت و عمق لایه تراورتن به ترتیب 27، 1 و 63 درصد بوده است. داده­های مقاومت ویژه الکتریکی با پیش­بینی عمق سنگ کف تراورتن راهنمای مناسبی جهت تعیین موقعیت و عمق حفاری در تراورتن مدفون منطقه بوده است.