ارتباط سن و جنسیت مرواریدماهی دوریا (Alburnus doriae) و ماهی نازک (Chondrostoma regium) با رژیم غذایی آنها در رودخانة زاینده‌رود

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران.

2 گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران.

3 گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران.

4 گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران.

5 گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.22059/jne.2025.392367.2789
چکیده

این مطالعه با هدف بررسی تأثیر سن و جنسیت بر رژیم غذایی و الگوهای تخصیص منابع غذایی، بر روی مرواریدماهی دوریا (Alburnus doriae) و ماهی نازک (Chondrostoma regium) متمرکز شد. بدین‌منظور، در مجموع 400 نمونه (200 نمونه از هر گونه، شامل نر، ماده و نابالغ) به‌صورت فصلی در طول یک سال کامل از رودخانة زاینده‌رود واقع در استان چهارمحال و بختیاری جمع‌آوری شدند. برای کمی‌سازی اهمیت نسبی گروه‌های غذایی و مقایسة آنها، از شاخص ارزش عددی استفاده شد که این شاخص، فراوانی یا تعداد طعمه را در دستگاه گوارش نشان می­دهد. نتایج نشان داد که در هر دو گونه، حشرات دارای بیشترین اهمیت عددی بودند و به‌عنوان غذای اصلی تمام گروه‌های سنی و جنسی شناخته شدند. یک یافتة مهم، کاهش محسوس تنوع غذایی با افزایش سن در هر دو گونه بود، که بیانگر تخصصی شدن رژیم غذایی در ماهیان بزرگ‌تر است. علاوه بر این، مرواریدماهی دوریا تنوع غذایی بیشتر و گرایش تخصصی‌تری نسبت به ماهی نازک (که در منابع غذایی خود انعطاف‌پذیرتر است) از خود نشان داد. رژیم غذایی هر دو گونه به‌شدت وابسته به منابع حشره‌ای کفزی رودخانة زاینده‌رود است. این تخصصی شدن رژیم غذایی با افزایش سن، به‌عنوان یک استراتژی تغییر رژیم غذایی مرتبط با اندازه، به مدیریت بهتر نیازهای انرژی در ماهیان بزرگ‌تر کمک می‌کند. تفاوت در استراتژی‌های تغذیه‌ای بین مرواریدماهی دوریا (حشره‌خوار تخصصی‌تر) و ماهی نازک (همه‌چیزخوار منعطف‌تر)، فرصتی برای تقسیم منابع و همزیستی پایدار در این اکوسیستم آبی فراهم می‌سازد.