بررسی کیفیت هوا و منابع آلودگی صنعتی در شهر بندرعباس: تحلیل سه ساله (1401-1399)

نویسندگان

1 گروه محیط‌ زیست، شرکت پژوهندگان آرمان سبز محیط، مرکز فناوری و نوآوری دانشگاه یزد، پارک علم و فناوری یزد، یزد، ایران.

2 گروه محیط‌ زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 گروه محیط‌ زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

4 گروه محیط‌ زیست، دانشکدة منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

doi
10.22059/jne.2024.367551.2618
چکیده

شاخص کیفیت هوا جهت گزارش روزانة کیفیت هوا استفاده می­ شود، پاک بودن یا آلوده بودن هوا و اثرات سلامتی مرتبط با آن را به مردم نشان می ­دهد. به‌همین منظور بررسی تغییرات کیفیت هوای شهر بندرعباس و همبستگی آن با پارامترهای هواشناسی طی سال‌های 1399 تا 1401 محور توجه این مطالعه بوده است. داده­ های شاخص کیفیت هوا (برای ساعت 11 صبح و 11 شب هر شبانه‌روز) از ایستگاه پایش آلودگی هوای بندرعباس و داده­ های هواشناسی برای ساعت­ های مذکور (شامل سرعت باد، جهت باد، پوشش ابر، دما و رطوبت) از سایت دانشگاه آیووا اخذ شد. برای محاسبات آماری از ویرایش 27 نرم‌افزار SPSS استفاده گردید. نتایج روزانه نشان داد که شاخص کیفیت هوا با جهت باد و دما ارتباط مستقیم و با پوشش ابر ارتباط معکوس داشته و این شاخص در تابستان به‌طور معنی ­داری بیشتر از سایر فصل­ ها است. نتایج نشان داد غلظت ازن و دی‌اکسید گوگرد در شب با جهت باد ارتباط معنی­ دار داشته است. مهمترین کانون­ های بالقوة آلودگی صنعتی در محدودة مورد مطالعه شامل پالایشگاه ستارة خلیج فارس، پالایشگاه بندرعباس، آلومینیوم المهدی، فولاد هرمزگان، فولاد کاوه و نیروگاه حرارتی بندرعباس شناسایی شدند که در غرب شهر قرار دارند. با توجه به ارتباط قوی بین جهت باد و شاخص کیفیت هوا، فاصلة کانون­ های آلاینده از شهر به‌همان میزان جهت باد غالب، اهمیت دارد. بنابراین در مکان­ یابی صنایع باید علاوه بر جهت باد غالب، فاصلة بهینه از شهر نیز با توجه به پیچیدگی توپوگرافی در نظر گرفته شود.