بررسی روندهای فناوری حوزه بسته‌بندی مواد غذایی در آینده امنیت غذایی ایران در افق زمانی ۱۴۱۵

نویسندگان

1 کارشناس ارشد آینده‌پژوهی، دانشگاه غیر انتفاعی طلوع مهر، قم، ایران

2 دکتری آینده‌پژوهی ، دانشگاه تهران، ، تهران، ایران

doi
10.47176/packaging.2026.1246
چکیده

امنیت غذایی یکی از مهم‌ترین عوامل توسعه پایدار در هر کشور است. یکی از مؤلفه‌های مهم در تضمین تحقق امنیت غذایی، بسته‌بندی مواد غذایی است که تحت ‌تأثیر شگرف فناوری قرار دارد، ازاین‌رو؛ هدف این پژوهش بررسی روندهای نوظهور فناوری و ارزیابی تأثیر آن بر آینده امنیت غذایی ایران است. با توجه ‌به اینکه این پژوهش بر اساس آینده‌پژوهی است جهت بررسی هدف از روش، روندپژوهی استفاده کرده است. بدین صورت که با جمع‌آوری گزاره‌های موجود در گزارش‌ها، مقالات و اسناد بین‌المللی و ارائه آن در هیئت تخصصی، روندهایی شناسایی شده است. جهت تشریح بهتر، یافته‌های پژوهش در قالب معرفی روندها به همراه تحلیل SWOT، جدول مقایسه‌ای روندها، رویدادهای و اقدامات جهانی مهم فناوری در حوزه بسته‌بندی و پیشران‌های مهم در این حوزه ارائه شده است. پنج روند اصلی یافت شده در این پژوهش شامل توسعه بسته‌بندی با استفاده از اینترنت بسته‌بندی، مواد بسته‌بندی زیست‌تخریب‌پذیر، چاپ رایانه‌ای، خودکارسازی(اتوماسیون) سته‌بندی و مواد بسته‌بندی فعال است. علاوه بر این، پیشران‌هایی مانند نگرانی‌های زیست‌محیطی، رشد تجارت الکترونیک، پیشرفت مواد بسته‌بندی، حفظ ایمنی با قابلیت ردیابی و ترجیحات مصرف‌کننده بر این روندها اثرگذار بوده‌اند. با توجه‌ به مطالعات صورت‌گرفته، می‌توان نتیجه گرفت که فناوری در حوزه بسته‌بندی به یکی از پیشران‌های مهم در آینده امنیت غذایی تبدیل خواهد شد که این مهم نیازمند همکاری همه‌جانبه، تمرکز بر نوآوری و تقویت زیر ساخت‌ها در راستای پیشگیری از هرگونه غافلگیری در این حوزه است. در نهایت با توجه ‌به بررسی‌های صورت‌گرفته، چالش‌هایی مانند: تحریم‌ها و محدودیت‌های واردات، شکاف‌های مهارتی و تأمین مالی در پیشنهادهای این پژوهش مورد بررسی قرار گرفته‌اند.