اثربخشی نانوذرة نقره و اکسی‌تتراسایکلین در درمان آلودگی باکتریایی Aeromonas hydrophila در ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio)

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

doi
10.22059/jne.2024.381255.2705
چکیده

از متداول‌ترین باکتری‌های بیماری‌زا Aeromonas hydrophila است که باعث ایجاد انواع عفونت همراه با خونریزی در ماهیان پرورشی می‌گردد. راهکار عمومی، استفاده از انواع آنتی‌بیوتیک برای مقابله با این باکتری است. از طرفی، استفاده از فناوری نانوذرات با تکیه بر خواص آنتی‌باکتریایی، به‌عنوان راهکاری مفید و جایگزین آنتی‌بیوتیک‌ها مطرح است. بنابراین در این مطالعه کارایی آنتی‌بیوتیک اکسی‌تتراسایکلین 20% و نانوذرة ‌نقره با اندازة 60-20 نانومتر در رفع بیماری حاصل از باکتری آئروموناس‌هیدروفیلا در ماهی کپور ‌معمولی مد نظر‌ قرار‌گرفته است. برای این منظور 5 تیمار شامل گروه‌های شاهد ‌منفی، شاهد ‌مثبت، بیمار با درمان اکسی‌تتراسایکلین، بیمار با درمان نانوذرة ‌نقره و بیمار با درمان ترکیبی اکسی‌تتراسایکلین و نانوذرة ‌نقره در‌نظر گرفته ‌شد. مقدار مصرفی اکسی‌تتراسایکلین و نانوذرة ‌نقره به‌ترتیب معادل‌36/0‌گرم و 0012/0 میلی‌گرم برآورد شد. براساس نتایج به‌دست‌آمده میزان گلبول‌سفید در گروه کنترل‌ مثبت در بیشترین مقدار (0/76±20/18) بوده و با دیگر تیمارها اختلاف (95/122F= ,00/0P=) دارد. همچنین میزان گلبول‌قرمز (38/18F= ,00/0P=) و هموگلوبین (43/12 F=,01 /0P=) در گروه کنترل‌ منفی در بیشترین مقدار (79/0±40/ 8Hb= و 11/0±40/2RBC= ) و در گروه کنترل ‌مثبت در کمترین مقدار (60/0±27/5Hb= و 26/0±38/1RBC=) بوده است. میزان درصد بقا در کمترین و بیشترین مقدار به‌ترتیب در گروه کنترل ‌منفی (1/00±99/00) و گروه کنترل‌ مثبت (52/2±33/21) مشاهده ‌شد. بین افزایش گلبول ‌قرمز، افزایش هموگلوبین، کاهش گلبول‌ سفید و افزایش بقا همبستگی وجود ‌دارد. به‌طور ‌کلی نانوذرة ‌نقره و اکسی‌تتراسایکلین در کاهش علائم عفونی و مهارکنندگی باکتری نقش مؤثری دارند. استفادة همزمان از اکسی‌تتراسایکلین و نانونقره درصورتی‌که با برنامه‌ریزی مدون و مدیریتی، به‌منظور کاهش هزینه‌های درمان و خطرات ‌محیط‌زیستی باشد، مناسب به‌نظر می‌رسد.