سنتز نانوذرات نقره به روش سازگار با محیطزیست با استفاده از عصارة هیدروالکلی Laurencia caspica و ارزیابی خواص آنتیاکسیدانی و فعالیت ضد باکتریایی آن
نویسندگان
1 پژوهشگاه علوم و فناوری نانو، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.
2 باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
3 گروه محیطزیست، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران.
4 گروه زیستشناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران.
doi
10.22059/jne.2024.379541.2697چکیده
نانوفناوری امروزه شاهد پیشرفت های چشمگیری در زمینة نانومواد بوده است که با توسعه و کشف روش های جدید نگرانی ها در مورد آلودگی محیطزیست بهوسیلة نانوذرات از طریق روش های شیمیایی و فیزیکی بیشتر شده است. بنابراین نیاز به روش های شیمی سبز که غیر سمی و دوستدار محیط زیست هستند احساس می شود. از اینرو، هدف از پژوهش حاضر سنتز نانوذرات نقره به روش سازگار با محیط زیست با استفاده از عصارة هیدروالکلی جلبک قرمز دریای خزر (L. caspica) Laurencia caspica و ارزیابی خواص آنتی اکسیدانی و ضد باکتریایی آن است. برای انجام این پژوهش، جلبک قرمز L. caspica از سواحل تنکابن جمع آوری و جهت تهیة عصاره از روش مایکروویو استفاده گردید. سپس بهمنظور شناسایی ترکیبات زیستفعال (متابولیت های ثانویه) موجود در عصاره براساس فارماکوپه از روش های موجود نظیر Trease and Evans استفاده شد. در ادامه، اندازه گیری مقدار کل ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی عصاره بهترتیب با روش های فولین سیوکالتیو و رنگسنجی آلومینیوم کلراید تعیین گردید. سپس از یک روش فیتوسنتز سازگار با محیطزیست بهعنوان عامل کاهنده جهت سنتر نانوذرات نقره استفاده و با کمک دستگاه(های) UV-VIS، FT-IR، XRD و TEM نانوذرات سنتز شده مشخصه یابی شدند. در ادامه، خواص آنتیاکسیدانی با روش DPPH0 محاسبه شد و در نهایت جهت ارزیابی فعالیت ضد باکتریایی در برابر باکتری های استافیلوکوکوس اورئوس و اشریشیاکلی از روش دیسک دیفیوژن استفاده گردید. غربالگری فیتوشیمیایی عصارة هیدروالکلی L. caspica حضور متابولیت های ثانویه مانند فلاونوئیدها، فنولها، تانن ها، کینونها، ترپنوئیدها و ساپونینها را تایید کرد. مقدار کل ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی عصارة هیدروالکلی L. capsica بهترتیب 4±95/61و 2±69/23میلی گرم بر میلی لیتر محاسبه گردید. تصاویر و الگوی پیک های حاصل از دستگاه(ها) نشان داد که نانوذرات نقره دارای شکل تقریباً کروی و با اندازة نانوذرات 15 نانومتر می باشد. درصد مهار رادیکال آزاد مربوط به عصارة هیدروالکلی L. caspica و نانوذرات نقره سنتز شده بهترتیب 0/5±76/35 و 0/1±88/54 و مقدار IC50 آنها نیز بهترتیب 0/47 و 0/32 میکروگرم بر میلی لیتر بهدست آمد. همچنین نتایج حاصل از فعالیت ضد باکتریایی نشان داد که در هر 2 سویه باکتری مقدار قطر هالة عدم رشد در نمونة مربوط به نانوذرات نقره نسبت به عصارة خالص بهصورت معنیداری افزایش یافته است و این مقدار در هر دو نمونه در باکتری گرم منفی نسبت به باکتری گرم مثبت بیشتر حاصل شد. بنابراین، براساس نتایج روش فیتوسنتز پیشنهادی که سازگار با محیطزیست بوده و همچنین با در نظر گرفتن متابولیت های ثانویه موجود در L. caspica و فعالیت زیستی قابل ملاحظة آن، با انجام مطالعات تکمیلی قابلیت استفاده در زمینه های مختلف را بهعنوان عامل ضد باکتریایی و آنتی اکسیدانی دارد.