واکاوی عوامل مؤثر بر انتخاب بستهبندی شفاف و غیرشفاف در محصولات غذایی (چیپس و بادام زمینی)
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
2 استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی شناختی، دانشکده علوم شناختی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
4 استادیار، گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
5 دانشجوی کارشناسی نقاشی، گروه هنر، دانشکده مهندسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
doi
10.47176/packaging.2026.1249چکیده
رفتار خرید مصرفکننده، فرایند پیچیدهای است که تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد. بستهبندی محصول یکی از این عوامل است که نقش مهمی در فروش دارد. هدف تحقیق حاضر آن است تا به شناسایی عوامل مؤثر بر انتخاب نوع بستهبندی بپردازد. برای این منظور از روش ترکیبی استفاده شد. بدین صورت که در جمعآوری داده از روش آزمایشی و در تحلیل داده، روش کیفی با رویکرد استقرایی بهکار برده شد. دادهها با استفاده از آزمون انتخاب تصاویر و پرسشنامه جمعآوری گردید. در پژوهش حاضر تعداد هفتاد و چهار خریدار دو محصول چیپس و بادام زمینی به صورت هدفمند مشارکت کردند. حجم نمونه بر اساس اشباع نظری و کیفیت اطلاعات تعیین گردید. دادهها در دو بخش توصیفی و کیفی به ترتیب با نرمافزارهای SPSS و Atlas.ti مورد تحلیل قرار گرفتند. یافتهها نشان داد اغلب مشارکتکنندگان (بیش از 47 درصد) تمایل بیشتری به انتخاب بستهبندی مات (غیرشفاف) برای هر دو محصول داشتند. قابلیت مشاهده محتوای بستهبندی برای هر دو محصول، بیشترین فراوانی را به خود اختصاص داد. در حالی که جذابیت بستهبندی برای چیپس و رنگ بستهبندی برای بادام زمینی در رتبة بعدی قرار داشت. دو مضمون جذابیت بصری و طراحی بستهبندی، و شفافیت بستهبندی برای هر دو محصول بیشترین اهمیت را داشتند و ترتیب اهمیت سایر مضامین برای دو محصول متفاوت بود. علاوه بر این، یافتهها نشان داد اهمیت عوامل با توجه به نوع بستهبندی و جنسیت متفاوت میباشد. خریداران هنگام انتخاب محصول، عوامل مختلفی را در نظر میگیرند که ممکن است تحت تأثیر جنسیت و جدید بودن محصول/ نشان تجاری قرار داشته باشند و شرکتها باید به این عوامل توجه کافی داشته باشند.
