فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

صنایع لبنی به‌عنوان یکی از برترین صنایع در عرصة مواد غذایی مطرح است که در طی فرآیندهای ساخت و فرآوری محصولات لبنی مقدار زیادی آب مصرف می‌کند. فاضلاب حاصل از این صنایع حاوی ذرات معدنی، مواد آلی، فلزات سنگین و مواد معلق است که اگر به‌درستی تصفیه نشوند اکوسیستم‌های آبی و تنوع زیستی منطقه را تحت تأثیر قرار می‌دهد. هدف از این تحقیق تصفیة فاضلاب لبنی و کاهش COD و BOD با استفاده از فرآیند فنتون و ارزیابی تأثیر پارامترهای عملیاتی مختلف با استفاده از روش سطح پاسخ است. در ابتدا خصوصیات فاضلاب لبنی مانند pH، COD، TSS، TDS، فسفات و نیترات مشخص شد. طراحی آزمایش با روش سطح پاسخ توسط نرم‌افزار Design-Expert جهت بهینه‌سازی پارامترهای عملیاتی از قبیل H2O2، Fe2+، pH و زمان تماس واکنش انجام شد. کارایی فرآیند فنتون در تصفیة فاضلاب لبنی طی 30 آزمایش مورد بررسی قرار گرفت و در نهایت شرایط بهینه مشخص گردید. نتایج بررسی کیفیت فاضلاب لبنی نشان داد که غلظت اولیة COD فاضلاب 1400 میلی‌گرم بر لیتر است. علاوه بر این، پارامترهای pH و غلظت H2O2 بیشترین تأثیر را در کاهش حداکثری COD داشتند. بالاترین بازدهی حذف COD و BOD در شرایط بهینه (3/5 =pH، H2O2 برابر 54 میلی‌لیتر، 4 گرم +Fe2 و زمان تماس واکنش برابر 10 دقیقه) به‌ترتیب 93 و 88 درصد بود. علی‌رغم بازدهی و پتانسیل بالای فرآیند فنتون در حذف COD و BOD فاضلاب لبنی، استفاده از این رویکرد در مقیاس صنعتی نیازمند ارزیابی جامع محیط‌زیستی و اقتصادی است.