فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با وجود کاربرد گسترده نانومواد، اطلاعات بسیار اندکی در مورد تأثیر نانوذرات مختلف بر روی سلامت انسان و محیط‌زیست وجود دارد. بنابراین هدف از این مطالعه، بررسی سمیت نانوذرات اکسید روی در مقایسه با یون‌های مختلف آن بر روی پارامترهای بیوشیمیایی و آسیب‌های طحال و بیضة موش سوری نر می‌باشد. موش‌ها به‌طور تصادفی در 5 گروه 5 تایی (یک گروه کنترل) در معرض نانوذرات اکسید روی و یون‌های مختلف آن قرار گرفتند. پس از پایان دورة آزمایش (28 روز) سرم خون جمع‌آوری شده و مطالعات بافت‌شناسی طحال و بیضة موش انجام شد. براساس نتایج به‌دست آمده سطح کراتینین سرم تمامی گروه‌های مورد مطالعه نسبت به گروه کنترل افزایش یافته است در حالی­ که نیترات و کلرید روی سبب افزایش معنی‌دار سطح کراتینین (0/05>P) نسبت به گروه کنترل شده است همچنین سطح بیلی‌روبین سرم در معرض نانوذرات اکسید روی و سولفات روی نسبت به گروه کنترل هیچ گونه تغییری نداشته است در حالی­ که نیترات و کلرید سبب افزایش معنی‌دار (0/05>P) سطح بیلی‌روبین سرم خون نسبت به گروه کنترل شده است. از جمله آسیب‌های بافت‌شناسی بیضة موش می‌توان به تغییر شکل لوله‌های اسپرم‌ساز، افزایش تعداد سلول‌های لایدیگ و کاهش جمعیت سلول‌های اسپرماتوزوئید اشاره نمود و در بافت طحال شامل اودما و آنفیلتراسیون سلول‌های التهابی، احتقان شریان، افزایش هموسیدرین و خونریزی طحال می‌باشد. براساس نتایج به‌دست آمده شدت این آسیب‌ها زمانی که موش در معرض کلرید روی قرار دارد بسیار بیشتر از زمانی است که در معرض نانوذرات اکسید روی، سولفات و نیترات روی قرار می‌گیرد. نتایج نشان داد که نانوذرات اکسید روی و یون‌های مختلف آن سبب تغییر در پارامترهای بیوشیمیایی سرم و آسیب‌های بافت‌شناسی گوناگون در بافت طحال و بیضه موش می‌شود با این حال، مطالعات بیشتری جهت پیش‌بینی اثرات ترکیبات مختلف روی به‌ویژه کلرید روی و استفادة ایمن از این ترکیبات پیشنهاد می‌شود.