بررسی آسیبشناسی و تغییرات فراساختاری بافت آبشش بچهماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio) در مواجهه جداگانه و همزمان نانوذرات دیاکسید سیلیس (SiO2) و نانو ذرات اکسید روی (ZnO)
نویسندگان
1 گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.
2 گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.
3 مرکز تحقیقات پیشگیری از سوء مصرف مواد، پژوهشکدة بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران.
doi
10.22059/jne.2024.377728.2682چکیده
مواجهة همزمان نانوذرات می تواند آسیب های جدی به جانداران آبزی از جمله ماهی ها به دنبال داشته باشد. هدف از این مطالعه بررسی اثرات سمی رویارویی همزمان با نانوذرات دیاکسید سیلیس و اکسید روی بر تغییرات بافت آبشش ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio) بود. در این مطالعه، ۳۰۰ قطعه ماهی کپور معمولی با میانگین وزن 1±۸ گرم در مواجهه با غلظت های مختلف نانوذرات اکسید روی، دی اکسید سیلیس و ترکیب این نانوذرات قرار گرفتند و پس از۲۸ روز نمونه برداری به منظور بررسی آسیب های بافت شناسی آبشش انجام شد. در این مطالعه دستگاه هایی مانندXRD ،FTIR و SEM مورد استفاده قرار گرفتند. مطالعة حاضر نشان داد که در معرض قرارگیری ماهی کپور معمولی با نانوذرات باعث آسیبهای بافتی مختلفی شامل تلانژیکتازی مویرگی، هایپرپلاژی، افزایش ترشح موکوس، چماقی شدن رأس لاملای ثانویه و فیوژن بوده است. همچنین مواجهة همزمان با دو نانو ذرة مورد بررسی اثرات مخرب بیشتری نسبت به حالت انفرادی این نانوذرات دارد که می توان نتیجه گرفت حضور نانوذرات دیاکسید سیلیس باعث افزایش سمیت نانوذرات روی می شود. بهعلاوه، نانو ذرات مختلف در محیط های مختلف اثرات متفاوتی از خود نشان میدهند. بنابراین لازم است که همزمان با افزایش بکارگیری نانو مواد مختلف در کاربردهای گوناگون، مطالعات دقیق و جامعتری پیرامون تأثیرات این مواد بر موجودات زنده انجام شود.