تجمع، پراکنش و نوع ذرات میکروپلاستیک ها در رسوبات سطحی جنگل‌های مانگرو خوریات موسی

نویسندگان

1 گروه زیست‌شناسی دریا، دانشکدة علوم دریایی و اقیانوس‌شناسی، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران.

2 گروه زیست‌شناسی دریا، دانشکدة علوم دریایی و اقیانوس‌شناسی، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران.

3 گروه زیست‌شناسی دریا، دانشکدة علوم دریایی و اقیانوس‌شناسی، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران.

doi
10.22059/jne.2025.381542.2706
چکیده

میکروپلاستیک‌ها قطعات کوچکی از زباله‌های پلاستیکی هستند که از انتشار مستقیم ذرات پلاستیکی و همچنین تکه‌تکه شدن اقلام پلاستیکی بزرگتر ایجاد می‌شوند. آنها آلاینده‌های نوظهور و پایداری هستند که در بخش‌های مختلف ساحلی و دریایی پراکنده هستند و می‌توانند به‌عنوان تهدیدی برای محیط‌زیست و آبزیان محسوب شوند. برای بررسی وضعیت این آلاینده، 20 نمونه از رسوبات جنگل‌های مانگرو واقع درخور موسی برداشت شد. نمونه‌ها درکیسه‌های پلاستیکی ضخیم برای استخراج و شمارش ذرات میکروپلاستیک به آزمایشگاه منتقل شدند. جداسازی ذرات میکروپلاستیک از ذرات رسوب با توجه به چگالی، شناسایی و شمارش ذرات با استفاده از میکروسکوپ نوری دو چشمی انجام شد. میانگین غلظت ذرات میکروپلاستیک در منطقة مورد مطالعه 15 عدد در یک کیلوگرم رسوب و همچنین بیشینه و کمینة غلظت آن به‌ترتیب 32 و 2 عدد بود. در این پژوهش 35 درصد از میکروپلاستیک‌های یافت شده فیبر، حدود 32 درصد رشته‌ای و 28 درصد قطعه‌ای شکل غالب ذرات میکروپلاستیک را تشکیل دادند. رنگ غالب این ذرات سیاه/خاکستری و سفید/شفاف به‌ترتیب با 40 و 31 درصد از کل میکروپلاستیک‌ها و همچنین 14، 12 و 3 درصد از میکروپلاستیک‌ها به‌ترتیب قرمز/صورتی، زرد/نارنجی و آبی/سبز بودند. نتایج این پژوهش نشان داد که انواع ذرات میکروپلاستیک به شکل و رنگ مختلف در رسوبات جنگل‌های خور موسی حضور دارند که صنعت ماهیگیری و صیادی، پساب صنایع و خانگی، گردشگران و تردد وسایل نقلیه مهمترین منابع تولید‌کنندة ذرات میکروپلاستیک در رسوبات خور موسی هستند.