اثر پرتودهی و بستهبندی بر افزایش ماندگاری خرمای شاهانی جیره عملیاتی انفرادی
نویسندگان
1 استادیار، گروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 دانشیار، گروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 استاد گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
4 کارشناسی ارشد صنایع غذایی، مؤسسه آموزش عالی خرد، بوشهر، ایران
doi
10.47176/packaging.2026.1238چکیده
از نظر نظامی، جیره مقدار غذای کافی برای یک فرد نظامی در یک روز است. جیرۀ عملیاتی، یک اصطلاح کلی برای جیرههای مورد استفاده در مناطق عملیاتی و جنگی میباشد. سلامت، ارزش تغذیهای و پایداری اکسیداتیو از عوامل مهم در تهیه چنین محصولی با زمان ماندگاری طولانیمدت در شرایط نامناسب است. در بیشتر اوقات خرما یکی از اقلام غذایی موجود در جیره غذایی عملیاتی نیروهای مسلح در ایران میباشد. یکی از مسائل اساسی در مورد جیرههای غذایی افزایش ماندگاری آن است. روشهای مختلفی برای افزایش ماندگاری خرما وجود دارد که میتوان به روش پرتودهی و اصلاح بستهبندی اشاره کرد. این پژوهش به بررسی تأثیر ترکیب روشهای بستهبندی و پرتودهی با پرتو گاما بر شاخصهای حسی خرمای رقم شاهانی میپردازد. این تحقیق در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تیمار و 3 تکرار انجام شد. تیمارها شامل تیمار 1: شاهد (بستهبندی وکیوم)، تیمار 2: بستهبندی وکیوم بههمراه پرتودهی با پرتو گاما با دز 4 کیلوگری، تیمار 3: بستهبندی وکیوم بههمراه پرتودهی با پرتو گاما با دز 6 کیلوگری میباشند. نتایج ارزیابیهای حسی نمونههای نگهداریشده در دمای اتاق در ماههای 6، 12، 18 و 24 پس از شروع آزمایش نشان داد که تیمار بستهبندی وکیوم با 4 کیلوگری پرتو گاما بعد از 24 ماه، بالاترین امتیاز و ماندگاری را داشته است.