اثر پرتودهی و بسته‌بندی بر افزایش ماندگاری خرمای شاهانی جیره عملیاتی انفرادی

نویسندگان

1 استادیار، گروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 دانشیار، گروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 استاد گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

4 کارشناسی ارشد صنایع غذایی، مؤسسه آموزش عالی خرد، بوشهر، ایران

doi
10.47176/packaging.2026.1238
چکیده

از نظر نظامی، جیره مقدار غذای کافی برای یک فرد نظامی در یک روز است. جیرۀ عملیاتی، یک اصطلاح کلی برای جیره­های مورد استفاده در مناطق عملیاتی و جنگی می­باشد. سلامت، ارزش تغذیه­ای و پایداری اکسیداتیو از عوامل مهم در تهیه چنین محصولی با زمان ماندگاری طولانی‌مدت در شرایط نامناسب است. در بیشتر اوقات خرما یکی از اقلام غذایی موجود در جیره غذایی عملیاتی نیروهای مسلح در ایران می‌باشد. یکی از مسائل اساسی در مورد جیره­های غذایی افزایش ماندگاری آن است. روش­های مختلفی برای افزایش ماندگاری خرما وجود دارد که می­توان به روش پرتودهی و اصلاح بسته‌بندی اشاره کرد. این پژوهش به بررسی تأثیر ترکیب روش­های بسته­بندی و پرتودهی با پرتو گاما بر شاخص­های حسی خرمای رقم شاهانی می­پردازد. این تحقیق در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تیمار و 3 تکرار انجام شد. تیمارها شامل تیمار 1: شاهد (بسته­بندی وکیوم)، تیمار 2: بسته­بندی وکیوم    به­همراه پرتودهی با پرتو گاما با دز 4 کیلوگری، تیمار 3: بسته­بندی وکیوم به­همراه پرتودهی با پرتو گاما با دز 6 کیلوگری می­باشند. نتایج ارزیابی­های حسی نمونه­های نگهداری‌شده در دمای اتاق در ماه‌های 6، 12، 18 و 24 پس از شروع آزمایش نشان داد که تیمار بسته­بندی وکیوم با 4 کیلوگری پرتو گاما بعد از 24 ماه، بالاترین امتیاز و ماندگاری را داشته است.