توسعة مدل تصمیم‌گیری مبتنی بر شاخص‌های پایداری جهت استقرار نیروگاه‌های خورشیدی: مطالعة دشت یزد-اردکان

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران.

2 گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران.

3 گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران.

4 گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران.

doi
10.22059/jne.2025.389142.2757
چکیده

در این تحقیق، مکان‌یابی مناسب برای تأسیس نیروگاه خورشیدی فتوولتائیک در دشت یزد اردکان مورد بررسی قرار گرفته است. به این منظور از داده‌های توپوگرافی شامل ارتفاع، شیب و جهات شیب و همچنین اطلاعات آب و هوایی سالانه نظیر دما، بارش، رطوبت نسبی، ساعات آفتابی، سرعت و جهت باد استفاده شده است. این اطلاعات از چهار ایستگاه مختلف شامل عقدا، میبد، یزد و مهریز جمع‌آوری گردید. لایه‌های محدودیت مانند گسل‌ها، مناطق شهری و جاده‌ها نیز در این تحقیق بررسی شده‌اند. ابتدا تمامی لایه‌های مربوط به معیارهای استخراج شده تهیه و با استفاده از روش وزن‌دهی معکوس فاصله، درون‌یابی شدند. سپس داده‌ها نرمال‌سازی شدند و وزن‌های مربوط به پارامترها از طریق روش تحلیل سلسله‌مراتبی با رویکرد مقایسات زوجی استخراج گردید. با تلفیق نقشه‌ها، درجة تناسب اراضی به‌دست آمد. برای استخراج موثرترین پارامترها، آنالیز حساسیت انجام شد. فرآیند تلفیق با دو سناریو، یکی بدون در نظر گرفتن و دیگری با در نظر گرفتن محدودیت‌های مطالعه مورد نظر، انجام گرفت. نتایج نشان داد که با لحاظ کردن محدویت‌ها، 15/5 درصد از دشت یزد اردکان دارای تناسب متوسط، 8 درصد دارای تناسب خوب و 2/8 درصد دارای تناسب عالی هستند که این نواحی بیشتر در مناطق حاشیه‌ای شرقی و غربی شهرستان‌های میبد و یزد واقع شده‌اند. تحلیل حساسیت همچنین نشان داد که تغییر اوزان پارامترهای اقلیمی باعث افزایش 3 درصدی تناسب ضعیف و کاهش تناسب عالی می‌شود. این یافته‌ها اهمیت پارامترهای اقلیمی را در تعیین سازگاری اراضی برای تأسیس نیروگاه‌های خورشیدی تأکید می‌کنند.