اثر حمل‌و‌نقل هوایی بر انتشار آلودگی در قالب فرضیة محیط‌زیستی کوزنتس (شواهدی از کشورهای عضو بریکس)

نویسندگان

1 گروه اقتصاد منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران.

doi
10.22059/jne.2025.392165.2787
چکیده

صنعت حمل‌و‌نقل یکی از بخش­ های تأثیرگذار در اقتصاد هر کشوری بوده و از طرفی نقش آن در انتشار آلودگی برکسی پوشیده نیست. در این بین، حمل‌و‌نقل هوایی دومین تولیدکنندة بزرگ در انتشار گازهای گلخانه ای در این بخش بوده و تقریباً مسئول 2 تا 4 درصد از کل انتشارات انسانی است، انتشار کربن از بخش حمل‌و‌نقل هوایی خطرناک‌تر از سایر فعالیت‌های حمل‌ونقل است، زیرا هم ترکیب جو در ارتفاعات بالا را مخدوش می‌کند و هم غلظت گازهای گلخانه‌ای را در محیط سطح تشدید می‌کند بنابراین با توجه به این مهم، تحقیق حاضر به بررسی اثر حمل‌و‌نقل هوایی به‌همراه مصرف انرژی، رشد اقتصادی و جمعیت شهرنشینی بر انتشار گاز CO2 و در قالب فرضیة محیط‌زیستی کوزنتس می ­پردازد. برای رسیدن به این هدف اطلاعات کشورهای عضو بریکس طی سال­ های 1990 الی 2022 جمع ­آوری شده و از روش حداقل مربعات معمولی پویا (DOLS) برای برآورد استفاده شده است. نتایج این تحقیق نشان داد که فرضیة محیط‌زیستی کوزنتس در طول دورة مورد بررسی، بین کشورهای عضو بریکس تأیید شده است. همچنین نتایج این تحقیق نشان داد که حمل‌و‌نقل هوایی و مصرف انرژی اثر مثبت و شهرنشینی اثر منفی بر انتشار CO2 دارد. با توجه به نتایج، پیشنهاد می ­شود که از منابع انرژی پاک و سازگار با محیط‌زیست در بخش حمل‌و‌نقل استفاده گردد.