فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جنگلداری شهری عمدتاً به فضای سبز درختی شهر و جنگل‌های محدودة شهر اطلاق می‌شود. الگوی چیدمان واضح و کمی‌شده توسط سنجه‌های سیمای سرزمین برای جنگل‌های شهری در هریک از زون‌های کارکردی شهر یک جزء اساسی مهم برای تجزیه‌ و تحلیل لکه‌های فضای سبز درختی است. در مطالعة حاضر هدف اصلی تعیین مدل‌ چیدمان‌ لکه‌های فضاهای سبز درختی شهری در رابطه با زون‌های کارکردی شهرداری منطقة پنج شهر تهران است. در این مطالعه ابتدا نقشة فضای سبز درختی با استفاده از تصاویر نرم‌افزار Google Earth تهیه شد. سپس با استفاده از نرم‌افزار Arc GIS نقشة فضای سبز درختی کمی و با استفاده از تابع Patch Analyst و سنجه‌های سیمای سرزمین این تابع، مدل چیدمان‌ لکه‌های فضای سبز درختی در چهار کلاس فضای سبز درختی تک‌پایه (منفرد)، خطی، کپه‌ای و متمرکز و پیوسته تهیه شد، همچنین نقشة زون‌های کارکردی (منطقه‌بندی) منطقة پنج تهیه شد. در نهایت با استفاده از نرم‌افزار Fragstats مورد تجزیه‌ و تحلیل قرار گرفتند. نتایج مطالعه نشان داد که بهترین سنجه برای تهیة مدل چیدمان‌، سنجة مساحت و سنجة شکل لکه است. همچنین نتایج نشان داد که بیشترین مساحت مدل چیدمان‌ لکه‌های فضای سبز درختی به‌‌‌ترتیب مربوط به مدل چیدمان متمرکز و پیوسته، کپه‌ای، خطی و تک‌پایه است. با بررسی سنجة تعداد لکه، بیشترین تعداد لکه مربوط به مدل چیدمان تک‌پایه و کمترین تعداد لکه مربوط به چیدمان متمرکز و پیوسته است که نشان‌دهندة ریزدانه بودن و از هم‌گسیختگی فضای سبز درختی تک‌پایه در داخل منطقة پنج و گسترش جنگلکاری و به‌ هم‌پیوستگی چیدمان متمرکز و پیوسته در حاشیه و شمال منطقة پنج است. با بررسی زون‌های کارکردی شهر، بیشترین مساحت مربوط به زون خدماتی و کمترین مساحت مربوط به زون صنعتی است با بررسی پراکنش مدل چیدمان‌های تک‌پایه و خطی در زون‌های کارکردی این نتیجه حاصل شد که بیشترین پراکنش این دو مدل چیدمان در زون مسکونی است و کمترین پراکنش در زون صنعتی است با بررسی مدل چیدمان‌های کپه‌ای و متمرکز و پیوسته، بیشترین پراکنش این دو مدل در زون خدماتی است.