فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رشد جمعیت و توسعة شهری منجر به تغییرات ساختاری و کارکردی چشم‌گیری در کاربری اراضی شده است که این تغییرات بر جذب تابش خورشیدی، بازتابش، تعرق-تبخیر و انتقال حرارت تأثیرگذارند. هدف این پژوهش، بررسی تأثیر کاربری اراضی بر دمای سطح زمین (LST) در سال‌های 1989 و 2023 است. برای این منظور، تصاویر ماهواره‌ای لندست 5 و 8 پردازش شده و نقشه‌های دمای سطح زمین با استفاده از رادیانس طیفی، دمای درخشندگی، شاخص‌های پوشش گیاهی و الگوریتم باند منفرد استخراج گردید. نقشه‌های کاربری اراضی نیز با روش طبقه‌بندی نظارت‌شده و الگوریتم حداکثر احتمال تهیه شد و دقت آنها با ضریب کاپا به‌ترتیب برای سال‌های 1989 و 2023 برابر با 0/86 و 0/84 تأیید گردید. نتایج نشان داد میانگین دمای سطح زمین در مناطق مرکزی گیلان طی این دوره 4/66 درجة سلسیوس افزایش یافته است. همچنین، اراضی شهری و فضاهای باز گسترش یافته‌اند، درحالی‌که پوشش گیاهی و پهنه‌های آبی کاهش یافته‌اند. تغییرات کاربری اراضی در ارتباط با دما نشان می‌دهد که کاربری‌هایی با دمای بیشتر (مانند اراضی شهری و فضاهای باز) افزایش و کاربری‌هایی با دمای کمتر (مانند پوشش گیاهی و پهنه‌های آبی) کاهش یافته‌اند. یافته‌های این پژوهش تأثیر چشم‌گیر تغییرات کاربری اراضی بر دمای سطح و اقلیم محلی را نشان می‌دهد و می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای برنامه‌ریزی محیط‌زیستی و مدیریت پایدار شهری مورد استفاده قرار گیرد.