فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بنابر یافته‌های باستان‌شناسی با شروع کشاورزی و سکونت در روستاها و کار و تلاش زیاد و تغییر رژیم غذایی و افزایش جمعیت، انسان‌ها به بیماری‌ها و صدمات بسیار‌ی مبتلا شدند. زندگی در دورۀ نوسنگی تبعات سنگینی از نظر جسمی برای انسان‌ها داشت؛ ظهور و بروز بیماری‌ها و صدمات اسکلتی که پیش از آن نبود و یا در مقیاسی بسیار خُرد رخ می‌داد. این بیماری‌ها را می‌‌توان در شکل کلی صدمات اسکلتی در اثرتغییر نوع فعالیت‌های بدنی، بیماری‌های دهان و دندان و کم‌خونی که در اثر تغییر در رژیم غذایی رخ می‌داده‌اند و درنهایت بیماری‌های عفونی‌ و همه‌گیری که در اثر افزایش جمعیت فرصت بروز یافته‌اند و هم‌چنین و بیماری‌هایی که در اثر هم‌سفرگی حیوانات با انسان به‌وجود آمدند، دسته‌بندی کرد. انسان نوسنگی با کشت غلات و تغذیه با آن به‌دلیل کم بودن آهن در غلات در بسیاری موارد دچارکم‌خونی شد و پس از آن کم‌خونی موجب بروز بیماری‌های اسکلتی دیگر ازجمله هیپراستوز متخلخل و کریبرااوربیتالیا شد. به‌دلیل حجم بالای کربوهیدرات در غلات پوسیدگی دندان‌ها یکی دیگر از تبعات ورود به نوسنگی و اهلی‌سازی بود. وَرم مفاصل بیماری جدید و شایع دیگر در دورۀ نوسنگی بود که در اثر کارهای سخت و تکراری کشاورزی بر انسان نوسنگی تحمیل شده است. از دیگر بیماری‌های دورۀ نوسنگی بیماری‌های عفونی و همه‌گیر بود که در اثر افزایش جمعیت، سکونت در استقرارگاه‌های دائمی، تماس افراد با یک‌دیگر و رعایت نکردن بهداشت فردی و عمومی، شیوع پیدا کرد هم‌چون سِل استخوانی. از زمان یکجانشینی، هم‌زیستی انسان با حیوانات بیشتر شد که همین موضوع باعث ایجاد بیماری‌های کشنده و همه‌گیر انسانی با منشأ حیوانی ازجمله طاعون و تب مالت شد. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی، در پی یافتن این پرسش است که، ورود به مرحلۀ اهلی‌سازی و تغییر نظام معیشتی و رفتارهای حرکتی جوامع نوسنگی چه تأثیری بر میزان سلامت فردی و جمعی یک اجتماع نوسنگی داشته است؟ باوجود این‌که آن‌طورکه باید و شاید به شواهد این بیماری‌ها در ایران توجه نشده است، اما در تعدادی از محوطه‌های نوسنگی این دوره ازجمله محوطۀ شیخی‌آباد شهرستان صحنه و گنج‌درۀ شهرستان هرسین در استان کرمانشاه و هم‌چنین تپۀ حاجی‌فیروز در آذربایجان، برخی از شواهد این بیماری‌ها یافت شده است.