فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پایش و کنترل آفت‌کش‌های ارگانوکلره به‌علت ‌خاصیت سرطان‌زایی، اثر سمیت تأخیری و تأثیر این سموم بر سیستم عصبی آبزیان دارای اهمیت زیادی هستند. این تحقیق با هدف بررسی میزان تجمع و مقایسة میزان سموم آلدرین، هپتاکلر، دیلدرین، لیندان و ددت در رسوبات رودخانه‌های کارون و اروند انجام گرفت. پس از نمونه‌برداری از 9 ایستگاه مختلف در طول رودخانه‌های کارون و اروند تا خلیج فارس، نمونه‌ها استخراج، جداسازی و تغلیظ گردیدند و سپس توسط دســتگاه کروماتوگرافی گازی مورد آنالیز قرار گرفتند. براساس نتایج به‌دست آمده، بین غلظت آفت‌کش‌ها در ایستگاه‌های مورد مطالعه اختلاف معنی‌داری وجود دارد، به‌طوری‌که ایستگاه دارخوین و حفار در حاشیة رودخانة کارون و نهر خین و جزیرة مینو در طول اروند رود به‌دلیل وجود فعالیت‌های کشاورزی دارای غلظت بیشتری از آفت‌کش‌های آلدرین، هپتاکلر، دیلدرین، لیندان و ایستگاه اروند-آبادان دارای غلظت بیشتری از ددت به‌واسطة وجود کارخانة تولید سم امشی بوده است.  نتایج مطالعه نشان داد اختلاف معنی‌داری بین غلظت سموم وجود دارد و هپتاکلر و ددت به‌ترتیب بیشترین و کمترین غلظت را در رسوبات دارند و به‌طور کلی ترتیب غلظت سموم در رسوبات در رودخانه‌های کارون و اروند به‌صورت هپتاکر > لیندان > آلدرین > دیلدرین > ددت بود. مقایسة سموم در طول فصول سرد و گرم در ایستگاه‌های مختلف نشان می‌دهد غلظت تمام سموم در فصل سرد در همة ایستگاه جزء ایستگاه‌های اروند رود–مصب اروند-خلیج فارس و خلیج فارس بالاتر بوده است. براساس نتایج می‌توان نتیجه‌گیری کرد که غلظت آفت‌کش‌ها  در ایستگاه‌های داروخوین، جزیرة مینو و نهر خین از میزان استانداردها بالاتر بوده است و همچنین کشاورزی، صنعت، شهرنشینی و بقایای گذشته منشأ اصلی ورود آفت‌کش‌ها به محیط رودخانه‌ها هستند.