بررسی موانع مشارکت جوامع محلی در زراعت-چوب: مطالعة خانوارهای روستایی شهرستان باوی، استان خوزستان

نویسندگان

1 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکدة مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.

2 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکدة مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.

doi
10.22059/jne.2025.396263.2812
چکیده

زراعت-چوب یکی از راهکارهای مؤثر برای تأمین پایدار منابع چوبی، کاهش فشار بر جنگل‌های طبیعی و حفاظت از محیط‌زیست است. این فعالیت نه‌تنها به تأمین مواد اولیه برای صنایع چوبی کمک می‌کند، بلکه موجب افزایش پوشش گیاهی، ایجاد زیستگاه امن برای گونه‏های گیاهی و جانوری، بهبود کیفیت خاک و کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای می‌شود. علاوه بر این، زراعت چوب می‌تواند فرصت‌های اقتصادی برای جوامع محلی ایجاد کند و موجب اشتغال‌زایی شود. در راستای این مهم، پژوهش حاضر با هدف کلی بررسی موانع مشارکت جوامع محلی در زراعت چوب انجام شد. جامعة ‏آماری مورد مطالعه شامل کلیة خانوارهای روستایی و کشاورز در شهرستان باوی (استان خوزستان) بود. حجم نمونه با استفاده از جدول کرجسی و مورگان تعداد 350 نفر تعیین و نمونه ‏ها با روش نمونه ‏گیری طبقه‏ای با انتساب متناسب برای مطالعه انتخاب شدند. تجزیه‌و‌تحلیل داده‏ها توسط نرم‏افزارهای SPSSwin27 و Lisrel8.8 انجام شد. نتایج اولویت ‏بندی نشان داد که دو عامل «پایین بودن قیمت چوب و نبود قیمت تضمینی» و «فقدان طرح‌ها و برنامه‌های جامع در حوزة زراعت چوب» مهمترین مانع از دیدگاه جوامع محلی هستند. علاوه بر این، نتایج تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی موانع مشارکت جوامع را در عامل‏های موانع آموزشی، موانع اقتصادی، موانع اجتماعی، موانع روانشناختی و موانع قانونی و اقلیمی خلاصه کرد که در مجموع حدود 68 درصد از واریانس سازة هدف را تبیین نمود.