فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

محوطۀ باستانی موساسیر واقع‌در شهر ربط در شهرستان سردشت، یکی از مهم‌ترین کانون‌های تاریخی-فرهنگی بوده که با توجه به بررسی‌ها و مطالعات میدانی در معرض خطرات طبیعی و غیرطبیعی قرار دارد؛ بنابراین مسئله موردنظر در این پژوهش، کاهش خطر تخریب و حفظ آن می‌باشد؛ زیرا، تا زمانی‌که آسیب‌پذیری محوطه‌های باستانی مشخص نشود، نمی‌توان برنامه‌ای برای حفاظت از آن‌ها اجرا نمود. بنابراین هدف اصلی پژوهش، بررسی و تحلیل نقش عوامل طبیعی مؤثر (‌شیب، کاربری ‌اراضی، زمین‌شناسی، بارش، ارتفاع و فاصله از خط گسل) در روند حفاظت یا تخریب محوطۀ باستانی موساسیر است. برای تهیۀ اطلاعات این عوامل از نرم افزار ArcGIS و برای رتبه‌بندی آن‌ها از مدل TOPSIS استفاده گردید. تعیین وزن و اهمیت هرکدام از معیارها به‌صورت مقایسۀ زوجی توسط 8 نفر از متخصصین دانشگاهی، در مدل AHP و برنامۀ Expert Choice انجام شد. براساس نتایج پژوهش، محوطۀ باستانی موساسیر در طبقه با آسیب‌پذیری کم قرار دارد و عوامل ارتفاع، شیب و فاصله از خط گسل بیشترین تأثیر را در تخریب آن داشته است. با توجه به موقعیت قرارگیری منطقه در دریافت بارش‌ها، و رودخانۀ‌ زاب در مناطق نزدیک به محوطۀ تاریخی موساسیر عامل بارش و به‌تبع آن تشدید وقوع سیلاب نیز می‌تواند فرآیندهای تخریب را تشدید نماید. با توجه به انطباق نتایج حاصل از اجرای مدل‌های تاپسیس و AHP با واقعیت در منطقۀ مورد مطالعه و مقدار شاخص سازگاری 09/0 به‌دست آمده، می‌توان نتیجه گرفت که نقشۀ پهنه‌بندی عوامل جغرافیایی در تخریب محوطۀ باستانی موساسیر با مدل‌های مذکور می‌تواند یک راهکار علمی مناسب به مسئولین باشد.