بررسی وضعیت هیدروژئوشیمیایی آبخوان دشت خانمیرزا در ارتباط با سازندهای زمینشناسی (استان چهارمحال و بختیاری)
نویسندگان
1 استادیار گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه پیامنور، ایران
2 کارشناسارشد زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 استادیار پژوهشکده علوم پایه سلامت، مرکز تحقیقات سلولی و ملکولی، دانشکده علوم پزشکی شهرکرد، شهرکرد، ایران
4 استاد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
doi
10.22084/nfag.2021.24640.1478چکیده
آبخوان خانمیرزا در دشت خانمیرزا و در جنوب لردگان در استان چهارمحال و بختیاری واقع شده است. این منطقه از نظر زمینساختاری در زون زاگرس چینخورده و در جنوب گسل دنا قرار دارد. مطالعات صحرایی و پتروگرافی دال بر حضور سازندهای زمینشناسی متنوع (آهک، دولومیت، رس، گچ، نمک، ماسهسنگ و سنگهای آذرین) از پرکامبرین تاکنون میباشد. بررسی سه دوره آنالیز شیمیایی 16 حلقه چاه طی سالهای 1395-1396 و بررسی دادههای هیدروژیوشیمیایی یه دوره 10 ساله نشاندهنده روند کاهشی کیفیت آب در بخشهای مرکزی و شرقی دشت میباشد. پهنهبندی مکانی پارامترهای شیمیایی نمایانگر سیر تکامل ژئوشیمیایی آب زیرزمینی دشت خانمیرزا از تیپ بیکربناته کلسیک (منیزیک) با غلظت املاح کم در مناطق تغذیه شمال غربی و جنوب شرقی آغاز و به تیپ کلروسدیک در منطقه تخلیه مرکزی دشت خاتمه پیدا میکند. نسبتهای یونی دشت خانمیرزا انحلال ژیپس و نفوذ آبشور در اطراف گسل و مرکز دشت را نشان میدهد. نتایج آنالیز عناصر سنگین دال بر غلظت بالای 08/0 تا 11/0 = As ، 52/0 تا 46/0=Co، 51/0 تا 43/0=Cd ، 17/83 تا 57/60=Fe، 43/1 تا 96/0=Pb تا چندین برابر استاندارد جهانی در آبخوان میباشد. وجود وضعیت تکتونیکی و چینهشناسی منطقه مهمترین عامل آلایندگی آب زیرزمینی به عناصر سنگین میباشد. حضور سکانسهای از سازندهای تبخیری هرمز در شرق حوزه، و حضور سازندهای رسی و ماندگاری آب در بخش مرکزی حوزه باعث شوری و تجمع عناصر سنگین در دشت خانمیرزا شده است.