تأثیر عوامل محیطزیستی و مزاحمتهای انسانی بر پراکندگی پرندگان زمستانگذران تالاب بینالمللی شادگان
نویسندگان
1 گروه محیطزیست، دانشکدة منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران.
2 گروه محیطزیست، دانشکدة منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران.
doi
10.22059/jne.2025.384703.2721چکیده
این پژوهش، جهت بررسی تأثیر هشت عامل محیطزیستی و انسانی (اکسیژن محلول در آب، هدایت الکتریکی آب، اسیدیتة آب، عمق آب، دمای آب، تیپ پوشش گیاهی، شاخص تراکم پوشش گیاهی و فاصله از ساکنین محلی) مؤثر بر فراوانی و تنوع جامعة پرندگان زمستانگذران تالاب بینالمللی شادگان (غنای گونهای، شاخص غالبیت، شاخص تنوعگونهای شانون-وینر و یکنواختی گونهای کامارگو) صورت پذیرفت. در این مطالعه شناسایی گونهها و تعداد آنها و اندازهگیری عوامل محیطزیستی در هر یک از 46 نقطة نمونهبرداری انجام شد. رابطة بین متغیرهای محاسبه شده پرندگان و عوامل محیطزیستی براساس عوامل محیطزیستی و مزاحمتهای انسانی (فاصله از ساکنین محلی) با استفاده از روش CCA (تحلیل همبستگی کانونی) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج CCA نشان داد که در میان هشت متغیر محیطزیستی و انسانی اندازهگیری شده برای این مطالعه، تیپ پوشش گیاهی مهمترین عامل مؤثر بر تنوع پرندگان زمستان گذران بود. نتایج نشان داد که از بین عوامل محیط زیستی و مزاحمتهای انسانی، عوامل محیط زیستی بر پراکنش پرندگان زمستانگذران تالاب بین المللی شادگان مؤثرترند. بهطورکلی می توان پرندگان موجود در تالاب را براساس نوع استفاده از زیستگاه به دو گروه تقسیم نمود. گروه اول پرندگانی که وابسته به حضور انسان هستند و تغذیه و امنیت آنها در این مناطق تأمین میشود و گروه دوم که مناطق باز و کمتراکم گیاهی را بهعنوان مناطق مطلوب زیستگاهی انتخاب مینمایند و امنیت آنها با دورشدن از انسان تأمین می شود.