تأثیر عوامل محیط‌زیستی و مزاحمت‌های انسانی بر پراکندگی پرندگان زمستانگذران تالاب بین‌المللی شادگان

نویسندگان

1 گروه محیط‌زیست، دانشکدة منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران.

2 گروه محیط‌زیست، دانشکدة منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران.

doi
10.22059/jne.2025.384703.2721
چکیده

این پژوهش، جهت بررسی تأثیر هشت عامل محیط‌زیستی و انسانی (اکسیژن محلول در آب، هدایت الکتریکی آب، اسیدیتة آب، عمق آب، دمای آب، تیپ پوشش گیاهی، شاخص تراکم پوشش گیاهی و فاصله از ساکنین محلی) مؤثر بر فراوانی و تنوع جامعة پرندگان زمستان‌گذران تالاب بین­المللی شادگان (غنای­ گونه‌ای، شاخص غالبیت، شاخص تنوع­گونه­ای شانون-وینر و یکنواختی گونه‌ای کامارگو) صورت پذیرفت. در این مطالعه شناسایی گونه­ها و تعداد آنها و اندازه­گیری عوامل محیط‌زیستی در هر یک از 46 نقطة نمونه‌برداری انجام شد. رابطة بین متغیرهای محاسبه شده  پرندگان و عوامل محیط­زیستی براساس عوامل محیط­زیستی و مزاحمت‌های انسانی (فاصله از ساکنین محلی) با استفاده از روش CCA (تحلیل همبستگی کانونی) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج CCA نشان داد که در میان‌ هشت متغیر محیط­زیستی و انسانی اندازه‌گیری شده برای این مطالعه، تیپ پوشش ­گیاهی مهم‌ترین عامل مؤثر بر تنوع­ پرندگان زمستان­ گذران بود. نتایج نشان داد که از بین عوامل محیط ­زیستی و مزاحمت‌های انسانی، عوامل محیط ­زیستی بر پراکنش پرندگان زمستان­گذران تالاب بین ­المللی شادگان مؤثرترند. به‌طورکلی می­ توان پرندگان موجود در تالاب را براساس نوع استفاده از زیستگاه به دو گروه تقسیم نمود. گروه اول پرندگانی که وابسته به حضور انسان هستند و تغذیه و امنیت آنها در این مناطق تأمین می‌شود و گروه دوم که مناطق باز و کم‌تراکم گیاهی را به‌عنوان مناطق مطلوب زیستگاهی انتخاب می‌نمایند و امنیت آنها با دورشدن از انسان تأمین می ­شود.