فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ماهی گوپی به‌دلیل رفتارهای تولیدمثلی متنوع و منابع ژنتیکی گسترده، مدلی مناسب برای مطالعة تکامل رفتارهای تولیدمثلی محسوب می‌شود. گیرندة ملانوکورتین 4 (MC4r) در تنظیم تعادل انرژی، پاسخ به استرس و کنترل تولیدمثل در مهره‌داران نقش دارد. این پژوهش تأثیر تراکم‌های مختلف شکارچی و حضور نرهای رقیب بر بیان ژن MC4r در ماهی گوپی را بررسی کرد. آزمایش‌ها در شرایط کنترل‌شده و در شش تیمار با تعداد متفاوت شکارچی و تراکم نر انجام شد. نمونه‌برداری در چهار بازة زمانی ۵ دقیقه، ۵ ساعت، ۵ روز و ۱۵ روز پس از مواجهه انجام گرفت. بیان نسبی ژن MC4r با روش Real-Time PCR و مقایسه با ژن مرجع 18s ارزیابی شد. نتایج نشان داد که تراکم شکارچی و حضور نرهای رقیب تأثیر معنی‌داری بر میزان بیان MC4r در گوپی دارد (0/05>P).  بیشترین بیان ژن در تیمارهای دارای شکارچی و تراکم نر زیاد، ۵ ساعت پس از مواجهه مشاهده شد اما در ادامه، با افزایش مدت‌ زمان مواجهه، بیان ژن کاهش یافت. این نتایج نشان می‌دهد که MC4r تنظیم‌کنندة کلیدی در فرآیندهای زیستی مانند رشد، تولیدمثل، پاسخ‌های استرس و نرخ متابولیک بدن است. یافته‌ها همچنین ارتباط این ژن را با تنظیم رفتارهای تولیدمثلی و سازگاری با شکارچیان و رقابت جنسی تأیید می‌کنند. پیشنهاد می‌شود مطالعات آینده مکانیسم‌های سیگنال‌دهی MC4r و تغییرات اپی‌ژنتیکی آن را در مواجهه طولانی‌مدت با عوامل استرس‌زا بررسی کنند تا نقش دقیق آن در تنظیم پاسخ‌های فیزیولوژیکی و رفتاری مشخص شود.