پتانسیل‌سنجی ظرفیت‌های ژئوتوریستی و توسعة اقتصادی شهرستان خلخال براساس روش‌های کمی

نویسندگان

1 گروه اقتصاد، دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 گروه اقتصاد، دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

3 گروه اقتصاد، دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
10.22059/jne.2024.384832.2723
چکیده

امروزه از صنعت گردشگری به‌عنوان رکن اصلی توسعه یاد می‌شود. این صنعت از نظر درآمدزایی و پیش‌برد اقتصاد ملی جزء بروز‌ترین خدمات در جهان است. هدف پژوهش حاضر پتانسیل‌سنجی ظرفیت‌های ژئوتوریستی و توسعة اقتصادی شهرستان خلخال براساس روش‌های کمی است. روش این تحقیق از نوع توصیفی تحلیلی و کابردی می‌باشد و از مدل‌های دینامیکی، فیولت و کوبالیکوا جهت ارزیابی منطقة مورد مطالعه استفاده شده است. با توجه مطالعات انجام شده نتایج به‌دست آمده از مدل ارزیابی دینامیکی منطقة ژئوتوریستی خلخال از نظر کارشناسان در گویة تنوع در اشکال ژئومورفولوژیکی با امتیاز 3/53 دارای بیش‌ترین ارزش و در گویة نادر بودن در سطح ملی با امتیاز 1/53 دارای کم‌ترین ارزش است. همچنین این منطقه از نظر بازدیدکنندگان در شاخص تمامیت امکانات رفاهی امتیاز 0/66 را کسب نموده و ارزش بالایی دارد و در شاخص دانش علمی با امتیاز 0/27 ارزش پایینی دارد. منطقة خلخال با توجه به نظر کارشناسان در بخش وجود عناصر طبیعی و میراث فرهنگی با مقدار 46/4 دارای بالاترین امتیاز و در بخش ارزش تفسیری با مقدار 1/74 دارای پایین‌ترین امتیاز است. همچنین این منطقه از نظر بازدیدکنندگان در زیرشاخص ارزیابی قابلیت دید با مقدار 0/72 بالاترین ارزش را دارد و در گویة ارزش تفسیری با مقدار 19/0 دارای کم‌ترین امتیاز است. براساس نتایج به‌دست آمده از روش ارزیابی پارک ملی منطقة خلخال امتیاز 0/33 را کسب نمود زیرا این منطقه در برخی از گویه‌های مورد ارزیابی امتیاز سفر دریافت کرده و این موضوع نشان‌دهندة آن است که این منطقه از لحاظ ژئوتوریستی به‌طور مناسب توسعه و پیشرفت نکرده است. برای ارزیابی ژئومورفوسایت استان اردبیل با استفاده از مدل کوبالیکوا ارزش هریک از زیر معیارها برای منطقة مورد مطالعه محاسبه شده است که منطقه خلخال با کسب امتیاز یک از لحاظ ارزش علمی، ارزش اقتصادی و ارزش افزوده کمترین امتیاز را به‌خود اختصاص داده است. همچنین این منطقه امتیاز 0/75 ارزش آموزشی و 1/5 ارزش حفاظتی کسب نموده و در مجموعه با کسب امتیاز 5/25 کمترین ارزش را کسب نموده است. بنابراین پیشنهاد می‌گردد در مطالعات آتی برای اقتصادی نمودن صنعت توریسم به بهبود زیرساخت‌های گردشگری، رفاه فکری، رفاه اقتصادی در منطقه توجه شود زیرا زمانی که این امکانات در منطقه فراهم شود می‌توان الگوی مناسبی جهت اقتصادی نمودن ظرفیت‌های گردشگری طراحی نمود.