عوامل مؤثر بر بکارگیری رفتارهای دوستدارانه و ایمن در محیط‌ زیست میان کشاورزان شهرستان باوی

نویسندگان

1 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکدة مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.

2 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکدة مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.

doi
10.22059/jne.2025.391170.2775
چکیده

رشد روزافزون جمعیت درسال‏ های اخیر، موجب نیاز بیشتر بشر به مواد غذایی گردیده که همین امر منجر به گسترش تولیدات کشاورزی و تأثیرات سوء برخاک و منابع پایه شده است. با این حال اجرای تکنیک‏ ها و استراتژی‏ های دوستدارانه در شیوه ‏های کشاورزی، علی ‏رغم شواهد علمی فراوان از مزایای اجتماعی–اکولوژیک همچنان یک چالش اصلی برای سیاستگذاران است و کشاورزان همچنان به تخریب محیط‌ زیست می‏ پردازند. بنابراین، هدف اصلی این پژوهش بررسی عوامل مؤثر بر بکارگیری رفتارهای دوستدارانه و ایمن در محیط‌زیست است. جامعة آماری این تحقیق شامل تمام کشاورزان شهرستان باوی (استان خوزستان) بود. حجم نمونه با استفاده از جدول کرجسی و مورگان به تعداد 390 نفر برآورد شد که با روش نمونه ‏گیری چندمرحله ‏ای با انتساب متناسب برای مطالعه انتخاب شدند. ابزار جمع ‏آوری داده­ ها پرسشنامه ‏ای بود که روایی صوری و محتوایی آن براساس نظر اعضای هیأت علمی گروه ترویج و آموزش کشاورزی در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ تأیید شد. همچنین، از شاخص میانگین واریانس استخراج شده برای تعیین روایی همگرا و شاخص پایایی ترکیبی برای تعیین پایایی مدل استفاده شد. نتایج نشان داد که متغیرهای نگرش، مزایای درک شده و سهولت درک شده اثر مثبت و معنی‏ داری بر تمایل کشاورزان نسبت به بکارگیری رفتارهای دوستدارانه و ایمن در محیط‌ زیست دارند. همچنین نتایج نشان داد که چارچوب پذیرش فناوری در این تحقیق از کارآیی بالایی برخوردار است زیرا توانست 56/3و 53/1 درصد از نگرش و تمایل کشاورزان را در این زمینه تبیین کند. به‌‌طور کلی نتایج این پژوهش ضمن کاهش خلاء موجود در ادبیات نظری تحقیق، قادر است که بینش ‏های جدیدی را برای سیاست‏گذاران این حوزه در راستای کاهش تخریب محیط‌ زیست فراهم کند.