فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حفاظت از مناطق حفاظت شده و پارک ملی کرخه، نه تنها تضمین بقای گونه‌های گیاهی و جانوری منحصر به‌فرد منطقه است، بلکه به حفظ تعادل اکولوژیک و منابع طبیعی ارزشمند آن نیز کمک می‌کند. با این حال، این منطقه به‌علت فعالیت‌های انسانی آسیب‌های جدی دیده است. بنابراین، شناسایی تهدیدات محیط­زیستی و ارائة راهکارهایی برای بهبود وضعیت موجود ضروری است. این پژوهش به ارزیابی آسیب‌پذیری پارک ملی و منطقة حفاظت‌شده کرخه با استفاده از مدل DPSIR پرداخته است. در ابتدا با مدل DPSIR (نیروی محرکه، فشار، وضعیت، اثر و پاسخ) و تهدیدها شناسایی شدند. سپس، ارزش‌های منطقه (اکولوژی، اقتصادی و اجتماعی) در ماتریس ارزیابی نمره‌گذاری و وزن‌دهی شدند. در نهایت، راهبردهایی به‌عنوان پاسخ‌های ممکن به هر یک از مؤلفه‌های مدل DPSIR پیشنهاد شد. شش نیروی محرکة اصلی شامل توسعة جمعیت، توسعة گردشگری، توسعة راه‌ها، چرای بی‌رویه، توسعة سکونتگاه‌ها و مناطق روستایی حاشیة پارک و عدم مدیریت منسجم شناسایی شدند. نتایج نشان داد که تهدیدات بیشترین تأثیر را بر ارزش‌های اکولوژیک دارند، از جمله کاهش تنوع زیستی و از بین رفتن گونه‌های جانوری و گیاهی شکار غیرمجاز و آتش‌سوزی آسیب‌های جدی به منطقه وارد می‌کنند. در پایان، راهبردهای مدیریتی جامع برای مقابله با این تهدیدات و حفاظت از اکوسیستم ارائه شد تا وضعیت محیط­زیستی و تنوع زیستی بهبود یابد.