تمایل خانوارهای روستایی-کشاورز شهرستان باوی نسبت به توسعة کسبوکارهای سبز در محیطزیست
نویسندگان
1 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکدة مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.
doi
10.22059/jne.2024.375708.2663چکیده
کسبوکارهای سبز یا دوستدار محیطزیست بهعنوان رویکردی برای ارتقای کمی و کیفی محصولات کشاورزی با حفظ محیطزیست در سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفته است. این رویکرد اهداف توسعة پایدار کشاورزان را دنبال می کند و منجر به کاهش مصرف نهاده های غیرطبیعی، کود و سموم شیمیایی میشود و منجر به تولید محصول سالم برای مصرفکنندگان می شود. اما در کشورهای در حال توسعه، کشاورزان بهدلیل عدم شناخت از مزایای اقتصادی و اجتماعی آن تمایلی به فعالیت در این بخش ندارند. در این راستا این پژوهش با هدف کلی بررسی عوامل مؤثر تمایل خانوارهای روستایی-کشاورز نسبت به توسعة کسبوکارهای سبز در محیطزیست انجام شد. این تحقیق از نظر ماهیت از نوع تحقیقات کمی، با توجه به هدف کاربردی، از لحاظ گردآوری داده ها جزء تحقیقات توصیفی از نوع همبستگی و از لحاظ زمانی یک مطالعة تکمقطی بود. جامعة آماری تحقیق شامل کلیة خانوارهای روستایی-کشاورز در شهرستان باوی (استان خوزستان) بود. حجم نمونه با استفاده از جدول کرجسی و مورگان تعداد 385 نفر تعیین، و نمونه ها با روش نمونه گیری طبقه ای با انتساب متناسب برای مطالعه انتخاب شدند. شهرستان باوی دارای چهار بخش ویس، ملاثانی، عنافجه و زرگان می باشد، از هر یک از بخش ها دو دهستان و در نهایت از هر دهستان دو روستا برای مطالعه انتخاب شدند که بهطور کلی داده ها پژوهش در 16 روستا جمع آوری شد. ابزار اصلی تحقیق پرسشنامه ای بود که روایی آن توسط پانل متخصصان و پایایی آن توسط ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی تأیید شد. تجزیه و تحلیل داده ها در دو بخش آمار توصیفی و استنباطی توسط نرمافزارهای SPSS و Smart Pls انجام شد. در این پژوهش از تئوری رفتار برنامه ریزی شده بهعنوان چارچوب نظری تحقیق استفاده شد. نتایج نشان داد که متغیرهای چارچوب نظری (نگرش، هنجارهای ذهنی، کنترل رفتار درک شده) اثر مثبت و معنی داری بر تمایل خانوارهای روستایی نسبت به توسعة کسبوکارهای سبز در محیطزیست دارند و قادرند 59/3درصد واریانس را در این زمینه تبیین نماید. همچنین نتایج همبستگی نشان داد که بین متغیرهای سن، تحصیلات و آگاهی در زمینة حفظ محیطزیست با تمایل رابطة معنی داری وجود دارد. با توجه به اینکه کنترل رفتار درک شده مهمترین متغیر در این زمینه بود در این راستا به سیاستگذاران پیشنهاد می شود که دوره ها و کارگاه های آموزشی برای کشاورزان در این زمینه برگزار شود تا زمینة توسعة کسبوکارهای سبز را در محیط فراهم کنند.