فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییرات دو دهة اخیر تالاب امیر‌کلایه تأثیرات مهمی بر ساختار و کارکرد آن تالاب گذاشته است. بر همین اساس، در این پژوهش به ارائة برنامة راهبردی توسعة حفاظت محیط­زیست تالاب امیرکلایه با استفاده از مدل DPSIR پرداخته شده است. پس از ارزیابی آسیب­ پذیری ارزش ­های تالاب نسبت به تهدیدهای منطقه، راهبردهای مدیریتی تعیین گردید. برای رسیدن به این امر پس از بازدید میدانی، مصاحبه با کارشناسان و تکمیل پرسشنامه توسط متخصصین، نیروهای محرکه، فشار، وضعیت، اثر و پاسخ محیط، شناسایی شدند. سپس در قالب جدول­های ماتریس ارزیابی ارزش ­ها نمره­ دهی و وزن ­دهی گردید و براساس چارچوب نیروهای محرکه، فشار، وضعیت، اثرات و پاسخ ­های احتمالی تجزیه و تحلیل گردید. براساس نتایج حاصل در تالاب امیرکلایه 5 نیروی محرکة اصلی، 14 عامل فشار، 15 عامل وضعیت، 7 عامل اثر و 11 عامل پاسخ شناسایی گردید. بیش­ترین تأثیرات تهدیدات در ارزش­ های اکولوژیک بر پرندگان تالابی و کم­ترین تأثیرات تهدیدات بر گیاهان خشک ­زی است. در حیطة ارزش هیدرولوژیکی، بیش­ترین تهدید در کاهش کیفیت و کدورت آب و کم­ترین تهدید در نگه‌داشت آب در دورة کم­ آبی تالاب است. در حیطة ارزش ­های اقتصادی بیش­ترین تهدید در ورود پساب کشاورزی و صید بی­ رویه و کم­ترین تأثیر در زنبورداری است، همچنین کاهش کارکرد منطقة شکار و صید ممنوع تالاب از نظر اجتماعی مهم­ترین اثر آسیب­ پذیری را داراست. نتایج حاصل از این پژوهش را می­ توان مبنایی برای اولویت ­بندی فعالیت ­های مدیریتی تالاب امیرکلایه دانست. همچنین روش ارزیابی آسیب­ پذیری و چارچوب DPSIR مورد استفاده در این تحقیق می ­تواند به درک روابط میان عملکردهای تالاب و خدمات حاصل از آنها کمک کند.