توان رشد، تغذیه و تولید‌مثل اردک ماهی (Esox lucius) به‌عنوان یک گونة مهاجم در دریاچة زریبار مریوان، استان کردستان

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

2 گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

3 گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

4 گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

doi
10.22059/jne.2024.382361.2712
چکیده

به‌منظور جمع‌آوری شواهد لازم مبنی بر مهاجم بودن گونة غیر بومی اردک‌ماهی (Esox lucius) در دریاچة زریبار مریوان، توان این گونه از نظر رشد، تغذیه و تولیدمثل طی یک​سال از دی ماه 1398 تا آذر ماه 1399 مورد ارزیابی قرار گرفت. از چهار گروه سنی 2 تا 5 سال صید شده، بیشترین فراوانی در گروه سنی 3 مشاهده شد. نتایج روابط طول-وزن نشان​‌ د​اد که این جمعیت دارای رشد ایزومتریک می​باشد. مقادیر میانگین شاخص گنادوسوماتیک در هر دو جنس در بهمن​ماه به​طور معنی​داری بیش از سایر ماه​های نمونه​برداری بود (0/05>P). نتایج ماهانة توزیع فراوانی درصد مراحل رسیدگی جنسی نشان ​داد که بیشتر ماهیان نر و ماده از آذر ماه تا بهمن ماه در مرحلة پنجم (درحال تخمریزی) از مراحل رسیدگی جنسی می​باشند. میانگین (±خطای استاندارد) هم​آوری مطلق (1163±) 13139 تخمک و هم​آوری نسبی (1/67±) 20/37تخمک به‌ازای گرم وزن بدن تعیین شد. بیشترین درصد غذای مصرفی به‌ترتیب شامل ماهی کاراس، یک گونه قورباغه، عروس‌ماهی، کولی و آمورچه بود. بیشترین مقدار شاخص گاستروسوماتیک (7/89) و کمترین مقدار شاخص تهی بودن معده (39/52) در فصل بهار مشاهده شد. نتایج نشان ​داد که جمعیت اردک‌ماهی در دریاچة زریبار امکان تغذیه، رشد و انجام تولید‌مثل، مشابه با جمعیت​های طبیعی این گونه در سایر مناطق جغرافیایی را دارد. با توجه به تداوم حضور این گونه در دریاچة زریبار و همچنین شواهد حضور آن در بخش​های پایین‌دست دریاچه، چنین به‌نظر می​رسد که در چارچوب تعریف تهاجم زیستی، این گونه نه تنها در مرحلة استقرار یافتگی به‌عنوان گونة مهاجم قرار دارد بلکه توانسته است وارد رودخانة سیروان و حوضة دجله شده و به مرحلة گسترش از مراحل تبدیل به گونة مهاجم قرارگیرد.