توان رشد، تغذیه و تولیدمثل اردک ماهی (Esox lucius) بهعنوان یک گونة مهاجم در دریاچة زریبار مریوان، استان کردستان
نویسندگان
1 گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
2 گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
3 گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
4 گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
doi
10.22059/jne.2024.382361.2712چکیده
بهمنظور جمعآوری شواهد لازم مبنی بر مهاجم بودن گونة غیر بومی اردکماهی (Esox lucius) در دریاچة زریبار مریوان، توان این گونه از نظر رشد، تغذیه و تولیدمثل طی یکسال از دی ماه 1398 تا آذر ماه 1399 مورد ارزیابی قرار گرفت. از چهار گروه سنی 2 تا 5 سال صید شده، بیشترین فراوانی در گروه سنی 3 مشاهده شد. نتایج روابط طول-وزن نشان داد که این جمعیت دارای رشد ایزومتریک میباشد. مقادیر میانگین شاخص گنادوسوماتیک در هر دو جنس در بهمنماه بهطور معنیداری بیش از سایر ماههای نمونهبرداری بود (0/05>P). نتایج ماهانة توزیع فراوانی درصد مراحل رسیدگی جنسی نشان داد که بیشتر ماهیان نر و ماده از آذر ماه تا بهمن ماه در مرحلة پنجم (درحال تخمریزی) از مراحل رسیدگی جنسی میباشند. میانگین (±خطای استاندارد) همآوری مطلق (1163±) 13139 تخمک و همآوری نسبی (1/67±) 20/37تخمک بهازای گرم وزن بدن تعیین شد. بیشترین درصد غذای مصرفی بهترتیب شامل ماهی کاراس، یک گونه قورباغه، عروسماهی، کولی و آمورچه بود. بیشترین مقدار شاخص گاستروسوماتیک (7/89) و کمترین مقدار شاخص تهی بودن معده (39/52) در فصل بهار مشاهده شد. نتایج نشان داد که جمعیت اردکماهی در دریاچة زریبار امکان تغذیه، رشد و انجام تولیدمثل، مشابه با جمعیتهای طبیعی این گونه در سایر مناطق جغرافیایی را دارد. با توجه به تداوم حضور این گونه در دریاچة زریبار و همچنین شواهد حضور آن در بخشهای پاییندست دریاچه، چنین بهنظر میرسد که در چارچوب تعریف تهاجم زیستی، این گونه نه تنها در مرحلة استقرار یافتگی بهعنوان گونة مهاجم قرار دارد بلکه توانسته است وارد رودخانة سیروان و حوضة دجله شده و به مرحلة گسترش از مراحل تبدیل به گونة مهاجم قرارگیرد.