فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دوری از طبیعت و فضاهای سبز در کنار افزایش استرس‌های ناشی از زندگی شهری، به تشدید مشکلات روانی مانند اضطراب، افسردگی و خستگی ذهنی منجر شده است. در این میان، راه‌حل‌های مبتنی بر طبیعت به ‏عنوان یکی از رویکردهای نوین و کارا برای تعدیل اثرات منفی زندگی شهری و بهبود آسایش روانی مطرح شده‌اند. هدف این پژوهش ارزیابی ادراکات گروه‌های سنی و جنسیتی مختلف نسبت به سناریوهای مبتنی بر طبیعت (گونه‏ های گیاهی بومی و سازگار با تأکید بر فرم زیبایی ‏شناختی تاج پوشش) در باغ ائل‌گلی تبریز است. پژوهش حاضر براساس ماهیت و شیوة گردآوری داده ‏ها، کمی و با ابزار پرسشنامة تصویری محقق‏ ساخته انجام گرفته است. در پرسشنامه از هشت سناریوی تصویری به ‏ترتیب سه سناریو به‌‏صورت طراحی کاشت تکی یعنی افرای شبه ‏چناری، نارون چتری و کاج ایرانی و چهار سناریو به‏ صورت طراحی کاشت ترکیبی و در نهایت از سناریوی وضع موجود استفاده گردید. متغیرهای مورد استفاده جهت بررسی آسایش روانی پیرامون سناریوهای پژوهش منطبق بر نظریة بازیابی توجه کاپلان‏ ها انتخاب شدند. جامعة آماری شامل شهروندان (شهر تبریز) استفاده ‏کننده از باغ ائل‏گلی بود. حجم نمونة مورد نیاز توسط فرمول کوکران 384 نفر برآورد گردید و از روش نمونه‏ گیری در دسترس (توزیع پرسشنامه ‏های آنلاین در شبکه ‏های اجتماعی) داده ‏ها جمع ‏آوری شدند. به‏ طور کلی از میان سناریوهای پژوهش، سناریوی ترکیبی نارون چتری و کاج ایرانی با ضریب همبستگی 0/515 (آزمون اسپیرمن) و میانگین رتبة 5/84 (آزمون فریدمن) بیشترین تأثیرگذاری بر آسایش روانی را نشان داد. همچنین افراد با سن بالاتر ترجیحات بیشتری را برای سناریوهای تک کاشت دارند و برای افراد با سن پایین‏ تر برعکس بود. از نقطه نظر تفاوت‏ های جنسیتی، خانم‏ ها ترجیحات بیشتری برای سناریوهای ترکیبی داشتند در حالی‌که برای آقایان سناریوهای تک کاشت مطلوبیت بیشتری داشت. بنابراین یافته‌ها­ی این پژوهش اهمیت در نظر گرفتن تفاوت‌های جمعیت ­شناختی در برنامه‌ریزی فضای سبز شهری را نشان می‌دهد تا فضاهای سبز نیازها و ترجیحات متنوع همة ساکنان را برآورده ‌کنند و پذیرای تعداد بیشتری از مراجعین باشند.