تضمین دسترسی به محاکم برای دریانوردان با نگاهی بر دادگاه دریایی ایران

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری حقوق بین‌الملل دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار حقوق بین‌الملل دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

doi
10.22054/qjpl.2022.64411.2695
چکیده

تضمین اجرای حقوق بشر در دریا به اندازه خشکی دارای اهمیت می‌باشد. از آنجایی­که عدم رعایت حقوق بشر در دریا به ملموسی آنچه در خشکی اتفاق می­افتد نیست لذا توجه چندانی را از جامعه بین‌المللی دریافت نمی‌کند. اما با توجه به اهمیت نقش کشتی­رانی در تجارت بین­الملل و به تبع نقش دریانوردان در این صنعت، باید این قشر مورد توجه بیشتری قرار گیرند. دریانوردان، هم بعنوان نوع بشر و هم بعنوان کارگر از حقوقی برخوردار هستند اما حقوق آنها از یک طرف توسط دولت صاحب پرچم نادیده انگاشته می­شود و از طرف دیگر امکان نقض حقوقشان توسط دولت ساحلی نیز وجود دارد. بدیهی است اجرای حق به اندازه وضع حق دارای اهمیت است. دریانوردان چگونه باید اجرای حقوق­شان را تضمین نمایند؟ یا در صورت نقض از چه طریقی امکان جبران خسارت وجود دارد؟ بنظر می‌رسد ایجاد محاکم دریایی صالح و امکان دسترسی به این محاکم می­تواند رعایت حقوق دریانوردان را تضمین کند. تصویب لایحه ایجاد دادگاه دریایی در ایران نیز از جمله اقداماتی است که می­تواند نقش راهبردی را برای تضمین رعایت حقوق دریانوردان داشته باشد. لذا در طی دو گفتار ابتدا حق دسترسی به دادگاه تبیین و سپس راه تضمین این حقوق در حقوق بین‌الملل و سپس در دولت جمهوری اسلامی ایران بررسی می‌شود.