فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه بهره‌‌برداری‌های بی‌رویة ناشی از افزایش جمعیت، منجر به تغییرات پوشش/کاربری اراضی (LULC) و استفادة بیش از اندازه از عرصه‌های طبیعی و کاهش خدمات اکوسیستمی شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تدثیرات تغییرات کاربری/پوشش‌های اراضی در طی سال‌های 1984، 2000، 2010 و 2020، بر خدمت اکوسیستمی نگهداشت خاک در استان گلستان انجام شده است. نقشه‌های مورد نیاز با استفاده روش‌های مختلف مانند بکارگیری تصاویر ماهواره‌ای و دانلود از سایت‌های مناسب تهیه شده است. مدیریت مؤثر کاربری اراضی بر اطلاعات به‌دست آمده از این نقشه‌ها متکی است. به‌منظور نقشه‌سازی خدمت منتخب اکوسیستم نگهداشت خاک و تغییرات آن‌ براساس تغییرات کاربری اراضی در طی زمان، از نرم‌افزار InVEST 3.11.0 استفاده شد. نتایج نشان داد در هر چهار سال مورد ارزیابی با بررسی‌های جداگانه، کاربری جنگل دارای بیش‌ترین میزان نگهداشت خاک در میان سایر کاربری‌های موجود بود. از سوی دیگر، کاربری مناطق شهری نیز در طی سال‌های 1984 تا 2010، دارای کم‌ترین میزان نگهداشت خاک بود، اما در سال 2020، کاربری اراضی بایر کم‌ترین میزان نگهداشت خاک را دارا بود. با مقایسة چهار سال مورد بررسی در این پژوهش مشخص گردید از سال 1984 تا سال  2000 و از سال 2000 تا سال 2010، کل نگهداشت خاک کاهش یافته است. درحالی‌که از سال 2010 تا سال 2020، کل نگهداشت خاک در استان گلستان افزایش یافت. با توجه به بررسی میزان و تغییرات نگهداشت خاک در طی زمان برپایة تغییرات کاربری/پوشش اراضی، نتایج این پژوهش می‌تواند در تصمیم‌گیری‌های مدیریتی جهت انتخاب بهترین کاربری‌ها در مکان درست جهت حفظ و افزایش نگهداشت خاک مؤثر باشد.