بررسی مشکلات خاک های مارنی و دستی منطقه نگین پارک تبریز در اجرای پروژه‌های گودبرداری عمیق

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد، دانشکده علوم‌طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز

2 دانشیار گروه علوم‌زمین، دانشکده علوم‌طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز

3 استاد گروه خاک و پی، دانشکده عمران، دانشگاه تبریز، تبریز

doi
10.22084/nfag.2021.22961.1438
چکیده

منطقه نگین پارک در شرق تبریز به مساحت حدود 110 هکتار دارای توپوگرافی تپه ماهوری بوده و لذا در موقع شهرسازی قسمت بالای تپه‌ها خاکبرداری شده و در دره‌ها و گودی­ها ریخته شده است. در این منطقه لایه‌های مارنی و خاک­های دستی گسترش فراوانی دارند. وجود خاک­های دستی و لایه‌های مارنی که از نظر ژئوتکنیکی استحکام و پایداری کمی دارند، مهم­ترین چالش اجرای پروژه­های گودبرداری ساختمانی در این منطقه است. با بررسی عکس­های هوایی قدیمی و نقشه‌های زمین­شناسی، همچنین با مطالعات صحرایی و بازدید گودهای در حال اجرا و جمع­آوری اطلاعات گمانه‌های حفر شده در منطقه، به بررسی موضوع پرداخته شده است. از 3 پروژه گودبرداری بازدید و بررسی شده و اطلاعات 25 گمانه ‌جمع­آوری گردیده است. نتایج بررسی­ها به صورت نقشه گسترش خاک­های دستی و مارنی ارائه شده است. حدود 28 درصد این محدوده به وسیله خاک­های دستی با ضخامت بیش از دو متر، حدود 35 درصد با خاک­های مارنی و مابقی با رسوبات آبرفتی درشت دانه پوشیده شده است. عمق آب­های زیرزمینی در این منطقه بین 5 تا بیش از 20 متر تغییر می‌کند. استحکام و پایداری دیواره‌های گود در لایه‌های مارنی خشک مناسب است ولی پایداری در لایه‌های اشباع به شدت کاهش پیدا کرده و استفاده از روش­های میخکوبی و انکر را با مشکلاتی مواجه می‌سازد. با توجه به جنس لایه‌های زمین، عمق آب­های زیرزمینی و عمق گودبرداری، در این منطقه طرح­های پایدارسازی مختلفی مثل دیوار حائل، میخ­کوبی، سیستم شمع و انکر همراه با شاتکریت بکار گرفته می‌شود. کارکرد میخکوبی و انکراژ در خاک­های مارنی و دستی به دلیل پدیده خزش با کاهش نیروی مهار با گذشت زمان همراه است.