طراحی مدلی برای سناریونگاری بر اساس شناسایی عوامل کلیدی و تجزیه و تحلیل فعل و انفعالات بازیگران کلیدی

نویسندگان

1 استاد، گروه اقتصاد بین رشته‌ای، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار، گروه فناوری‌های بین رشته‌ای، دانشکده علوم و فناوری‌های نوین، دانشگاه تهران، تهران

3 دانشیار، گروه مدیریت اجرایی ، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 دانشجوی دکترای آینده پژوهی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22111/jmr.2018.4011
چکیده

سناریونگاری، تکنیکی است که با در نظر گرفتن عدم قطعیت‌های محیطی، چندین چشم­انداز متفاوت از آینده را ارائه می­دهد. سناریوها آینده‌هایی که امکان وقوع آن‌ها محتمل است را در قالب داستان‌هایی بیان نموده و روایت‌های بدیلی درباره‌ی موقعیت‌های مرتبط با آینده ارائه می­دهند. سناریونویسی یکی از بهترین و قوی‌ترین ابزارها برای شناخت و بررسی علمی آینده است که با استفاده از آن می‌توان تغییرات و عدم قطعیت‌های محیطی آینده را شناسایی و بررسی نمود. با توجه به اهمیت سناریونگاری و تأثیرات آن بر برنامه‌های کلان کشور، سازمان‌ها، بنگاه‌ها و ...، موفقیت و کارآمدی فرآیندهای سناریونگاری همواره از دغدغه‌های دست‌اندرکاران مدیریت کشورها بوده و هست. با توجه به نقش کلیدی بازیگران در آینده‌نگاری، این پژوهش در پی آن است که در جهت توسعه‌ی روش‌های موجود، رفتار بازیگران را در هر کدام از عوامل کلیدی آینده­ساز استخراج نماید و سپس اقدام به سناریونگاری نماید. روش نمونه­گیری پژوهش حاضر به صورت گلوله برفی بوده و از ابزار مصاحبه و پرسشنامه جهت جمع­آوری اطلاعات استفاده گردید. بدین منظور، نمونه آماری 12 نفری از خبرگان و پژوهشگران حوزه­ی آینده­پژوهی جهت مصاحبه و نمونه آماری 43 نفری برای تکمیل پرسشنامه انتخاب گردیدند و چارچوب‌های سناریونگاری موجود توسط پژوهشگران و صاحب‌نظران این حوزه بررسی و چارچوب جدیدی برای مطالعه سناریونگاری به دست آمده و اعتبار آن توسط جمعی از خبرگان این حوزه تأیید شد.