فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییرات اقلیمی در سال‌های اخیر  یکی از اصلی‌ترین دلایل نابودی تنوع زیستی در سطح ایران و جهان شناخته شده است. یکی از مهم‌ترین اقدامات در راستای پیش‌بینی کاهش اثرات منفی تغییرات اقلیمی بر موجودات زنده استفاده از روش‌های مدل‌سازی است که در سال‌های اخیر به‌دلیل افزایش دسترسی به نقاط حضور و لایه‌های اقلیمی گسترش‌یافته است. در این مطالعه زیستگاه و پراکنش گونة ناشناخته کبرای سیاه در نواحی جنوب و جنوب غربی ایران تحت‌تأثیر متغیرهای زیستگاهی و شرایط آب‌وهوایی کنونی و آتی در دو سناریو خوش‌بینانه (SSP126) و بدبینانه (SSP585) تغییر اقلیم آینده (۲۰۴۰ و ۲۱۰۰) با استفاده از شش مدل اقلیمی با روش حداکثر آنتروپی در نرم‌افزار Rstudio با 64 نقطه حضور و ۱۳ لایة محیطی، مدل‌سازی شد. باتوجه‌به نتایج به‌دست‌آمده، زیستگاه بالقوة کنونی کبرای سیاه بیش از مساحت ثبت شده در مطالعات قبلی در ایران پیش‌بینی شد. همچنین مقایسة مدل‌های آینده و زمان حال نشان داد زیستگاه این گونه تا سال ۲۰۴۰، تحت سناریو خوش‌بینانه 27/14 درصد و تحت سناریو بدبینانه 58/18درصد نسبت به شرایط کنونی افزایش خواهد یافت. در نقطه مقابل، زیستگاه مطلوب این گونه تا سال ۲۱۰۰ به مقدار 11/12 درصد تحت سناریو خوش‌بینانه و 19/12 درصد در سناریو بدبینانه نسبت به شرایط کنونی افزایش خواهد یافت که نبست به سال ۲۰۴۰ روند کاهشی خواهد داشت. باتوجه‌به نتایج، متغیر ردپای انسانی تأثیرگذارترین عامل در پراکنش کبرا سیاه است. پس از آن متغیرهای اقلیمی نقش قابل‌توجهی را در مطلوبیت زیستگاه این گونه ایفا می‌کنند. افزایش دما و کاهش بارش تأثیر قابل‌توجهی در مطلوبیت زیستگاه کبرای سیاه نشان دادند. در مجموع به‌نظر می‌رسد اگرچه افزایش گسترة زیستگاه­های مطلوب این گونه تا سال ۲۰۴۰، علاوه بر افزایش جمعیت آن، میزان تقابل این گونه را با ساکنان مناطق جنوب تا جنوب غربی کشور افزایش دهد؛ افزایش روند گرمایش جهانی تا سال ۲۱۰۰ بر این گونه اثرات منفی برجای خواهد گذاشت و شبیه به بسیاری از گونه­ های دیگر با خطر از دست‌دهی زیستگاه ­های مطلوب و خطر انقراض روبه‌رو خواهد شد.