ارزیابی کیفیت زیستگاه مرال (Cervus elaphus maral) در استان گلستان
نویسندگان
1 گروه محیط زیست، دانشکدة شیلات و محیطزیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
2 گروه محیط زیست، دانشکدة شیلات و محیطزیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
3 گروه محیط زیست، دانشکدة شیلات و محیطزیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
doi
10.22059/jne.2024.369206.2628چکیده
تغییرات کاربری اراضی بهعلت افزایش توسعة شهری و رشد بی سابقة جمعیت، افزایش یافته است. الگوی نامناسب پوشش اراضی می تواند موجب تخریب و نابودی زیستگاه های حیات وحش شده و تنوع زیستی را تحت تأثیر قرار دهد. از طرفی، مرال به عنوان بزرگترین گوزن بومی ایران و نقش مهمی که در تنوع زیستی دارد، بسیار مورد توجه مدیران جنگل قرار گرفته است. در پژوهش حاضر زیستگاه گونة مرال در استان گلستان و میزان تأثیر کاربری اراضی بر کیفیت زیستگاه این گونه با استفاده از مدل Habitat Quality در نرمافزار InVEST مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که 77/99 درصد از سطح استان دارای کیفیت خیلی پایین، 0/03درصد دارای کیفیت متوسط، 2/15درصد دارای کیفیت خوب و 18/81 درصد دارای کیفیت خیلی خوب برای زیستن مرال است. بهتر است راهبردهای مدیریتی در خصوص تأسیس واحدهای دامداری، توسعة شهری و روستایی، تبدیل اراضی جنگلی، توسعة کشاورزی با تدابیر از پیش تعیین شدهای در راستای حفظ زیستگاه مرال در نظر گرفته شود. نتایج پژوهش حاضر با شناسایی مناطق داغ با کیفیت بالای زیستگاهی و نیز تعیین مهمترین عرصههای نیازمند حفاظت بیشتر میتواند در برنامهریزیهای حفاظتی لحاظ شود. همچنین پیشنهاد میشود سناریوهای مختلف تغییر کاربری اراضی در مدلسازی کیفیت زیستگاه مد نظر قرار گیرد تا برنامههای مناسبتری در امر حفاظت طرحریزی گردد.