مروری بر پوشش‌های محافظتی در برابر پرتو ایکس با استفاده از مواد معدنی در کاربردهای پزشکی

doi
چکیده

انسان با پیشرفت فناوری همواره در برابر خطرات ناشی از پرتو به خصوص پرتو یون‌ساز ایکس و گاما قرار دارد. از پرتو ایکس در بخش‌های مختلفی اعم از پزشکی، صنعتی و کشاورزی استفاده می‌شود. از آن‌جایی که بیشترین کاربرد پرتو  ایکس در بخش پزشکی ا‌ست، بسیاری از افراد از جمله بیماران و پزشکان و کارکنان بیمارستان در برابر خطرات ناشی از این پرتو  قرار دارند. تاکنون تلاش‌های بسیاری برای محافظت این افراد صورت گرفته که استفاده از کابین‌ها و منسوجات پوشش داده شده با مواد سربی یکی از این موارد است. محققان بنا به دلایلی همچون سمی‌بودن، سنگینی، انعطاف‌پذیر‌نبودن و غیره درصدد جایگزینی سرب هستند. در این مقاله، به بررسی مواد معدنی همچون باریم، تنگستن، بیسموت و قلع که به عنوان جاذب پرتوهای یون‌ساز مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است، پرداخته شده است. نتایج محققان نشان داد که این مواد می‌‌توانند با وزنی کمتر، زیست‌سازگاری و انعطاف‌پذیری بیشتری نسبت به سرب، پرتوهای ایکس را تا حد قابل قبولی تضعیف سازند. هم‌‌چنین، میزان جذب پرتو ایکس به اندازه ذره ماده معدنی، ضریب تضعیف ماده و ضخامت ماده جاذب بستگی دارد. در این مقاله، انواع مواد معدنی جاذب پرتو ایکس و مقایسه آن‌‌ها با سرب به طور اجمالی مورد بررسی قرار می‌‌گیرد.