پایش جوامع زیستی فیتوپلانکتون و زئوپلانکتون، مطالعة دریاچة سد گاران، مریوان (استان کردستان)

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

2 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

3 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

4 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

5 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

6 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

7 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

8 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

doi
10.22059/jne.2024.367184.2613
چکیده

دریاچه‎ها و مخازن آب‎های سطحی، به‌عنوان مهم‎ترین منابع آب‎شیرین به‌شمار می‌آیند. این اکوسیستم‎ها، با اهداف مختلفی مورد استفاده قرار گرفته و زیستگاه مهمی را برای ارگانسیم‌های آبزی؛ خصوصاً پلانکتون‌ها و ماهیان ایجاد می‎کنند. در این راستا، مطالعة حاضر به‌منظور بررسی جوامع زیستی فیتوپلانکتونی و زئوپلانکتونی دریاچة سد گاران مریوان، به‌اجرا درآمد. نمونه‌برداری به‌صورت فصلی و در طی سال‌های 1397-1396، در 4 ایستگاه در موقعیت‌های مختلف دریاچه انجام شد. با توجه به عمق ایستگاه، در ایستگاه‌های ورودی شامل ایستگاه‌های 1 و 4 فقط از لایة سطحی و در ایستگاه‌های 2 و 3 واقع در بدنة دریاچة سد از سه لایه (لایة سطحی، لایة میانی و 1 متر بالای بستر) نمونه‌برداری صورت گرفت. سپس نمونه‌های آبی در فرمالین 4 درصد تثبیت و به‌منظور بررسی‌های بیشتر به آزمایشگاه منتقل شدند. محاسبة‌ تراکم‌ جعمیتی و شناسایی ‌فیتوپلانکتون‌ها و زئوپلانکتون‌ها براساس کلیدهای شناسایی معتبر صورت گرفت. در مجموع 31 جنس، 28 خانواده و 6 شاخه شناسایی شدند. نتایج نشان داد که بیشترین فراوانی گروه‎های فیتوپلانکتونی در فصل بهار  و کمترین آن‎ نیز در فصل پاییز  مشاهده شد. همچنین 2 شاخه، 9 خانواده و 16 جنس و گونه از جوامع زئوپلانکتونی شناسایی شدند که 9 گونه و جنس متعلق به شاخة Rotifera و 7 گونه و جنس متعلق به شاخة Arthropoda بود. همچنین بیشترین و کمترین تراکم مربوط به ایستگاه یک با 4/5±59/5 و ایستگاه 2 با مقدار 1/44±16/36عدد در لیتر مشاهده شد. نتایج، حضور زئوپلانکتون‌های بزرگ جثه‌ای از جمله Ascomorpha saltan، Daphnia magna و Cyclops sp. (قدرت فیلترخواری بالا) را نشان داد که می‌توانند رقیبی جدی برای ماهیان فیتوپلانکتون‌خوار و تولیدات اولیه دریاچه باشند و نیاز است با ماهیان زئوپلانکتون‌خوار جمعیت آن‌ها متعادل شود.