فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقاله حاضر به شناسایی عوامل ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی روسیه در شکل‌گیری و توسعه راهبردهای دفاعی جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد. روسیه به‌عنوان یک قدرت استراتژیک منطقه‌ای و جهانی، با توجه به موقعیت جغرافیایی خاص خود، در تعاملات با ایران نقش مهمی ایفا کرده است. ژئوپلیتیک به معنای مطالعه تأثیر موقعیت جغرافیایی بر سیاست‌های بین‌المللی است که مقاله به بررسی نحوه استفاده روسیه از موقعیت خود در شمال شرقی اروپا و مرکز آسیا برای حفاظت از نفوذ خود در مناطق مرزی می‌پردازد. این نفوذ، از طریق همکاری‌های نظامی و اقتصادی با کشورهای منطقه، ازجمله ایران، به وجود می‌آید. از سوی دیگر، ژئواستراتژی به استفاده از موقعیت جغرافیایی برای دستیابی به اهداف استراتژیک اشاره دارد. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و رویکرد تحقیق آمیخته است. داده‌های تحقیق از طریق منابع کتابخانه‌ای و مصاحبه با 10 نفر از خبرگان به دست آمده و توسط تعداد 60 نفر از کارشناسان و متخصصان مورد تأیید قرار گرفته است. برابر نتایج به دست آمده 36 شاخص ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی فدراسیون روسیه شناسایی و در 6 عامل نظامی-امنیتی، سیاسی، جغرافیایی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی-تمدنی دسته‌بندی گردید که 26 شاخص نقاط قوت و 10 شاخص نقاط ضعف فدراسیون روسیه بوده و این عوامل در راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران در برابر روسیه مؤثر هستند.