ارزیابی رابطة شاخصهای تنوع گونهای درختی با عوامل توپوگرافیک در جنگلهای هیرکانی
نویسندگان
1 مؤسسة تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
2 مؤسسة تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
doi
10.22059/jne.2023.363163.2585چکیده
تجزیه و تحلیل تنوع زیستی در جنگل های شمال کشور با توجه به اهمیت فراوان بهعنوان مهمترین اکوسیستم های جنگلی کشور، بسیار ضروری است. در این پژوهش، بدینمنظور دو حوزة جنگلی 10 چفرود و 7 ناو اسالم استان گیلان برای بررسی شاخصهای تنوع گونه ای درختی انتخاب شدند. از شاخص های مارگالف و منهینک، سیمپسون، شانون-وینر و پیلو، هیپ استفاده شد. تعداد 31 و 30 قطعهنمونة 0/1 هکتاری دایرهای شکلدر یک شبکة آماربرداری 200*150 متر بهترتیب در حوزههای 10 چفرود و 7 ناو اسالم و بهصورت ثابت و دائمی پیاده و اندازه گیری و شاخصهای ذکر شده در هر یک از قطعات نمونه برآورد شد. بهمنظور مقایسة دو منطقه، از نظر شاخص های تنوع زیستی، از آزمون t مستقل استفاده گردید. سپس، عوامل ارتفاع از سطح دریا، شیب و جهت دامنه در دو منطقه تعیین و اثری که بر شاخصهای تنوع زیستی میگذارند توسط ضرائب همبستگی و آزمون t بررسی شدند. نتایج نشان داد شاخصهای تنوع سیمپسون، شانون-وینر شاخصهای یکنواختی پیلو و هیپ در سطح احتمال 95 درصد دارای اختلاف معنیداری هستند. عامل ارتفاع از سطح دریا با تمامی شاخصهای تنوع زیستی همبستگی معنیدار منفی داشته است. شیب و جهت جغرافیایی تنها با برخی شاخصها دارای همبستگی معنیدار بودهاند. گونة راش در هر دو منطقه گونة غالب بود بهطوری که درصد فراوانی گونة راش نسبت به کل گونهها در حوزة 7 ناو اسالم 83 درصد و این نسبت در حوزه ده چفرود 37 درصد کل گونهها بود. بهطور کلی نتایج نشان داد، شاخصهای تنوع زیستی این دو منطقه اختلاف معنیداری داشته و همچنین عوامل توپوگرافیک بهویژه ارتفاع از سطح دریا تأثیر شدیدی بر این شاخصها داشته است.