فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تالاب شادگان به‌عنوان بزرگترین تالاب بین‌المللی ایران بوده و نیازهای معیشتی جوامع بومی به آن وابسته است. بنابراین سلامت ماهیان تالاب به ­عنوان منبع اصلی غذای حاشیه­ نشینان از اهمیت بالایی برخوردار است. جیوه به­ عنوان آلاینده­ای تجمع ­پذیر در زنجیره ­های غذایی آبی هدف مطالعه قرار گرفت. بر این اساس از 3 گونة ماهی بنی، کپور و تیلاپیا در فصل صید و از آب تالاب در دو فصل بهار و تابستان از 3 ایستگاه انتخابی نمونه‌برداری شدند. غلظت جیوه در بافت ماهی به کمک دستگاه آنالیز مستقیم جیوه (DMA 80) و در نمونه ­های آب با دستگاه جذب اتمی اندازه ­گیری شدند. برای تعیین حد مجاز جیوه در آب تالاب، براساس دستورالعمل USEPA، فاکتور تجمع زیستی جیوه (BAF) در زنجیرة غذایی موجود در آب تالاب و معیار غلظت جیوه در بافت ماهی (TRC) براساس الگوی مصرف حاشیه­ نشینان تالاب محاسبه گردید. میانگین غلظت جیوة نمونه ­های آب در فصل تابستان µg/l 0/11 اندازه‌گیری شد. میانگین جیوه در ماهیان تالاب شادگان در محدودة µg/kg 18/24 وزن تر به‌دست آمد. میانگین BAF جیوهl/kg  41/69، TRC تالاب µg/kg 22 و حد مجاز جیوه در آب تالاب µg/l  0/53 به‌دست آمد. هر چند مقادیر جیوه در آب و ماهیان تالاب از حدود استاندارد USEPA کمتر بود؛ اما مصرف زیاد ماهی توسط مردم محلی و مقدار بالاتر میانگین جیوه در ماهیان تالاب در مقایسه با TRC محاسبه شده، احتمال خطر جیوه بر سلامت مصرف‌کنندگان محلی را نشان می­دهد. همچنین پایش مداوم آلودگی جیوه در این تالاب را الزامی می­ نماید.