ارزیابی تغییرات شاخص‌های تنوع‌زیستی در فواصل مختلف از جاده‌های جنگلی غرب گیلان (مطالعة جنگل‌های چفرود گیلان)

نویسندگان

1 گروه آموزشی علوم و مهندسی جنگل، دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
10.22059/jne.2024.372004.2648
چکیده

ارزیابی تغییرات خصوصیات اکولوژیک در اکوسیستم برای اعمال برنامه ­ریزی و مدیریت صحیح ضروری است. این پژوهش با هدف ارزیابی تغییرات خصوصیات اکولوژیک جنگل در حاشیة جاده ­های جنگلی در جنگل ­های غرب استان گیلان انجام شد. بدین‌منظور، دو جاده با قدمت ساخت متفاوت انتخاب شد. در هر جاده 10 ترانسکت به طول 70 متر به سمت بالا و پایین دامنه پیاده شد. در هر ترانسکت در فواصل 1 متر، 10 متر و 50 متر از لبة جاده، قطعات نمونه با مساحت 20 مترمربع پیاده و نوع و تعداد گونه‌های چوبی برداشت شد. برای بررسی تنوع از شاخص­های سیمپسون، غنای منهینیک و یکنواختی پیلو و جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از تجزیه­واریانس و آزمون­ های دانکن و LSD استفاده شد. نتایج نشان داد که زادآوری گونه‌ها در طبقات فاصله ای (0/021=pvalue)، جاده جدیدساخت و قدیم ساخت (033/ 0=pvalue) و بالادست و پایین دست (0/046=pvalue) متفاوت است. همچنین نتایج تجزیه واریانس نشان داد هر چند شاخص یکنواختی پیلو بین فواصل مختلف جاده، نوع جاده و نوع دامنه اختلافی نشان نمی ­دهد (0/1<pvalue)؛ اما تنوع سیمپسون در طبقات فاصله­ ای (0/010=pvalue) و نوع جاده (0/032=pvalue) و غنای منهینیک در طبقات فاصله ­ای (0/00=pvalue) و نوع جاده (0/00=pvalue) تفاوت معنی­ داری دارند. براساس یافته ­های تحقیق، لازم است تا حد امکان در ساخت جاده ­های جنگلی علاوه بر رعایت اصول فنی، ملاحظات محیط ­زیستی نیز مدنظر قرار گیرد.