بررسی تصادفات جادهای بر تلفات گونههای حیات وحش در استانهای مختلف کشور
نویسندگان
1 گروه محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
2 گروه محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
3 گروه محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
4 گروه محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
doi
10.22059/jne.2024.376359.2667چکیده
توسعة شبکه جادهای اثرات مخربی بر زیستگاهها و گونههای حیات وحش دارد و بهطور کلی باعث از دست رفتن و از همگسیختگی زیستگاهها، جدا افتادگی جمعیتها، کاهش ارتباط و جریان ژن در بین جانوران میشود. براین اساس، مطالعة حاضر با هدف بررسی آمار تصادفات جادهای حیات وحش با وسایل نقلیه در استانهای مختلف کشور و همچنین تحلیل رابطة بین میزان تلفات گونههای جانوری و تصادفات بهوقوع پیوسته انجام شد. به این منظور، ابتدا به بررسی آمار تلفات جادهای حیات وحش در بین استانهای مختلف و بیشترین تعداد تلفات گونههای حیات وحش طی سالهای 1401-1385 پرداخته شد. در ادامه به تحلیل ارتباط بین میزان تصادفات و تعداد تلفات جادهای حیات وحش در کشور با استفاده از آزمونهای آماری توصیفی و استنباطی (آزمون کولموگروف-اسمیرنوف، ضریب همبستگی اسپیرمن و آزمون کروسکال-والیس) اقدام گردید. مطابق نتایج، بیشترین آمار تلفات مربوط به استان گلستان و کمترین تعداد به استان زنجان اختصاص یافته است. همچنین بیشترین تعداد تلفات گونههای حیات وحش طی سالهای مورد مطالعه، مربوط به سال 1387 و کمترین تعداد مربوط به سال 1397 است. بیشترین تعداد تلفات جادهای رخ داده مربوط به گوشتخواران متوسط جثه و کمترین تعداد در گوشتخواران بزرگ جثه ثبت شده است. علاوه بر این، تحلیل ارتباط بین میزان تصادفات و تعداد تلفات جادهای حیات وحش در کشور، حاکی از وجود ارتباط معنیداری بین میزان تصادفات جادهای بهوقوع پیوسته در استانهای مختلف و تعداد تلفات گونههای حیات وحش در سالهای 1385 تا 1401 میباشد. بدینمعنی که با افزایش میزان تصادفات جادهای در بین استانهای مختلف، میزان تلفات گونههای حیات وحش در طی این سالها افزایش یافته است. بنابراین، بکارگیری روشهای استاندارد برای ایمنسازی جادهها جهت عبور حیات وحش و سایر اقدامات حفاظتی هماهنگ با برنامههای توسعة شهری و روستایی، امری ضروری است و باید مورد توجه تصمیمگیران و در اولویت برنامهریزی مسئولان قرار گیرد.