بررسی تصادفات جاده‌ای بر تلفات گونه‌های حیات وحش در استان‌های مختلف کشور

نویسندگان

1 گروه محیط‌ زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 گروه محیط‌ زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 گروه محیط‌ زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

4 گروه محیط‌ زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

doi
10.22059/jne.2024.376359.2667
چکیده

توسعة شبکه جاده‌ای اثرات مخربی بر زیستگاه‌ها و گونه‌های حیات وحش دارد و ‏به‌طور کلی باعث از دست رفتن و از هم‌گسیختگی زیستگاه‌ها، جدا افتادگی جمعیت‌ها، کاهش ارتباط و جریان ژن در بین ‏جانوران می‌شود. براین اساس، مطالعة حاضر با هدف بررسی آمار تصادفات جاده‌ای ‏حیات وحش با وسایل نقلیه در استان‌های مختلف کشور و همچنین تحلیل رابطة بین میزان تلفات گونه‌های جانوری و ‏تصادفات به‌وقوع پیوسته انجام شد.‏ به این منظور، ابتدا به بررسی آمار تلفات جاده‌ای حیات وحش در بین استان‌های مختلف و بیشترین تعداد تلفات گونه‌های حیات وحش طی سال‌های 1401-1385 پرداخته شد. در ادامه به تحلیل ارتباط بین میزان تصادفات و تعداد تلفات جاده‌ای حیات وحش در کشور با استفاده از ‏آزمون‌های آماری توصیفی و استنباطی (آزمون کولموگروف-اسمیرنوف، ضریب همبستگی اسپیرمن و آزمون کروسکال-والیس) ‏اقدام گردید. مطابق نتایج، بیشترین آمار تلفات ‏مربوط به استان گلستان و کمترین تعداد به استان زنجان اختصاص یافته است. همچنین بیشترین تعداد تلفات گونه‌های حیات وحش طی سال‌های مورد مطالعه، مربوط به سال 1387 ‏و کمترین ‏تعداد مربوط به سال 1397 است. بیشترین تعداد تلفات جاده‌ای رخ داده مربوط به ‏گوشتخواران متوسط جثه و کمترین تعداد در گوشتخواران بزرگ جثه ثبت شده است. علاوه ‌بر این، تحلیل ارتباط بین میزان تصادفات و تعداد تلفات جاده‌ای حیات وحش در کشور، حاکی از وجود ارتباط معنی‌داری بین میزان ‏تصادفات جاده‌ای به‌وقوع پیوسته در استان‌های مختلف و ‏تعداد تلفات گونه‌های حیات ‏وحش در سال‌های 1385 تا 1401 می‌باشد. بدین‌معنی که با افزایش میزان تصادفات ‏جاده‌ای در بین استان‌های مختلف، میزان ‏تلفات گونه‌های حیات ‏وحش در طی این سال‌ها افزایش یافته است. بنابراین، بکارگیری روش‌های استاندارد برای ‏ایمن‌سازی جاده‌ها جهت عبور ‏حیات وحش و سایر اقدامات حفاظتی هماهنگ با برنامه‌های توسعة شهری و روستایی، امری ضروری است و باید ‏مورد توجه ‏تصمیم‌گیران و در اولویت برنامه‌ریزی مسئولان قرار گیرد‎.‎