مدل‌سازی وارون مارکوارت بی هنجاری گرانی ساختارهای تاقدیسی و ناودیسی بر اساس تباین چگالی سهموی (مطالعه موردی: ناحیه کرند)

نویسندگان

1 گروه مهندسی عمران، موسسه آموزش عالی نبی اکرم(ص)، تبریز

2 دانشجوی دکتری، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان

doi
10.22084/nfag.2021.23522.1446
چکیده

در این مقاله روشی بر اساس مدل‌سازی وارون مارکوارت دو بعدی ساختارهای تاقدیسی و ناودیسی با استفاده از داده میدان گرانی ارائه و تباین چگالی اعماق مختلف زمین بر اساس تابع تباین چگالی سهموی محاسبه می‌گردد. در این روش ساختارهای چین­خورده از نظر هندسی به­ مثلث متساوی­الساقین تشبیه می‌شود. داده گرانی بوگه شامل گرانی منطقه‌ای و محلی می‌باشد و نیاز است تا اثرگرانی منطقه‌ای حذف گردد. روش‌های مختلفی برای این منظور ارائه شده است؛ اما در بهترین حالت نیز اثر میدان گرانی منطقه‌ای بطور کامل حذف نمی‌شود. در این مقاله، کارایی روش برای بی‌هنجاری­های گرانی مربوط به مدل­های مصنوعی تاقدیسی و ناودیسی، با و بدون بی‌هنجاری گرانی منطقه‌ای مورد بررسی قرار می گیرد. در این روش با بکارگیری روش بهینه‌سازی مارکوارت پارامترهای عمق بالا و پائین و زاویه ساق‌های مثلث، با تکرار تغییر می‌کنند تا اینکه خطای بین داده‌های گرانی محاسبه‌ای و مشاهده‌ای از حد تعیین شده کمتر گردد. نتایج بدست آمده عملکرد قابل قبول الگوریتم نوشته شده را نشان می­دهند. همچنین داده‌های گرانی واقعی مربوط به ناحیه کرند استان گلستان مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرند تا شکل و عمق ساختارهای چین­خورده که می‌توانند بعنوان تله­های هیدروکربنی در منطقه مورد مطالعه عمل کنند، تعیین گردد. خروجی این روش در واقع عمق نهشته­ها موجود در منطقه مورد مطالعه که روی سنگ بستر واقع شده‌اند را نشان می‌دهد. مدل سه بعدی ساختارهای چین­خورده مدفون در زیر نهشته­ها حاصل از وارون‌سازی مارکوارت، عمق بالای تاقدیس را در حدود 2800 متر، عمق پایین تاقدیس یا بالای ناودیس که تقریبا مطابق با داده گرانی صفر می‌باشد را در حدود 4200 متر و عمق پایین ناودیس را در حدود 5600 متر تخمین زده است.