ارزیابی و مدیریت ریسک محیط‌ زیستی در دکل‌های حفاری دریایی در حوزة خلیج فارس با روش EFMEA

نویسندگان

1 گروه علوم و فناوری زیستی، دانشکدة علوم و فناوری نانو و زیستی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران.

2 گروه علوم و فناوری زیستی، دانشکدة علوم و فناوری نانو و زیستی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران.

3 گروه مهندسی شیمی، دانشکدة نفت، گاز و پتروشیمی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران.

doi
10.22059/jne.2023.366336.2606
چکیده

با توجه به خطرات متعدد محیط­ زیستی صنایع نفت و گاز، ارزیابی ریسک­ محیط­ زیستی این فعالیت­ ها از مهم­ترین جنبه ­های شناسایی و ارائۀ راهکارهای مدیریتی کاهش این ریسک ­ها محسوب می­ گردد. تحقیق حاضر با هدف شناسایی جنبه­ های ­ریسک محیط­ زیستی و ارائة راهکارهای عملی و پیشگیرانه در جهت تقلیل یا حذف اثرات محیط ­زیستی در دکل­ های حفاری دریایی واقع در منطقة پارس ­جنوبی با استفاده از روش تجزیه و تحلیل حالات شکست و اثرات آن بر محیط­ زیست (EFMEA) آن انجام شد. بدین­ منظور برای ارزیابی جنبه ­های ریسک محیط ­زیستی، عدد اولویت ریسک براساس مشاهدات عینی، مصاحبه با مدیریت، سرپرستان و کارکنان در دکل­ های حفاری تعیین گردید و درجة مخاطره­ پذیری نیز با استفاده از روش توزیع فراوانی محاسبه شد. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که جنبه ­های ریسک محیط­ زیستی در سطح ریسک پایین، متوسط، بالا و خیلی بالا به‌ترتیب برابر با 3، 3، 13و 80 درصد بودند که پس از اعمال اقدامات کنترلی درصد ریسک به‌ترتیب برابر با 9، 19، 28 و 44 ارزیابی شدند. افزایش درصد ریسک ­های محیط­ زیستی سطح متوسط تا بالا به­ علت کاهش معنی ­دار ریسک­ های خیلی بالا و قرارگرفتن آن­ها در این طبقات بودند. بر مبنای نتایج به‌دست آمده فوران ­چاه و نشت و پخش مواد شیمیایی به­ ترتیب بالاترین عدد ریسک را در مطالعۀ حاضر به‌خود اختصاص داد که با اعمال اقدامات کنترلی میزان ریسک محیط ­زیستی حاصل از آن­ها به­ طور چشمگیری کاهش یافت. بر این مبنا می­ توان بیان کرد که روش EFMEA از پتانسیل بالایی جهت کاهش مخاطرات محیط ­زیستی برخوردار بود.