جانمایی مکان مناسب احداث مارینا در سواحل جزیرة کیش با استفاده از فرآیند تحلیل شبکهای (ANP)
نویسندگان
1 گروه محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
2 مهندسین مشاور سازهپردازی ایران، کارشناس مهندسی و مدیریت سواحل، تهران، ایران.
3 گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
4 گروه محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
doi
10.22059/jne.2024.368401.2624چکیده
مارینا که به آن بندر کوچک، بندر تفریحی یا محوطة بندری گفته میشود، فضایی بندری برای پهلوگرفتن و استقرار قایقهای کوچک و تفریحی است. چنانچه معیارها و ملاحظات محیطزیستی در مکان یابی این دسته از بندرگاه ها مورد استفاده قرار نگیرد ضمن پیامدهای محیط زیستی، عملکرد خدماتی و اقتصادی آن از دست خواهد رفت. جزیرة کیش یکی از جزایر فعال در حوزة گردشگری در کشور است که ضمن فعالیت شمار زیادی شناور سبک و نیمهسبک در حوزة گردشگری ساحلی-دریایی، فعالیت شناورهای سبک اختصاصی افراد نیز در این جزیره، روبهرشد است. جزیرة کیش از حیث زیستگاه آب سنگ های مرجانی و مکان های تخمگذاری لاک پشتان دریایی، آسیبپذیر است و تراکم بالای ساختوسازها در پیکرة جزیره، مکان احداث مارینا را با توجه به خدمات پشتیبانی آن چالشبرانگیز می نماید. هدف این تحقیق انتخاب مناسبترین گزینة مکانی برای احداث مارینا در نوار ساحلی جزیرة کیش و اولویتبندی گزینههای محتمل است تا از طریق شناسایی مکان مناسب بتوان توسعة گردشگری دریایی در کیش را منطبق بر اصول توسعة پایدار فراهم نمود. بههمین منظور معیارهای مکانیابی، مشتمل بر 8 معیار (4 معیار الزامی و 4 معیار ترجیحی)، شناسایی و پهنههای بالقوة اولیه تعیین شد. سپس با استفاده از تحلیل شبکهای با استفاده از نرمافزار Decision Super پهنههای شناسایی شده، اولویتبندی شدند. مطابق نتایج تحلیل شبکهای، معیارهای کاربری منطقة ساحلی، راههای دسترسی در پسکرانه، فاصله از گردشگاهها و مراکز تفریحی و همچنین دسترسی به شبکة زیرساخت بهترتیب دارای بیشترین وزن و اولویت تعیین شدند. مطابق یافتههای این تحقیق، 4 پهنه مورد شناسایی قرار گرفت و در مجموع از حدود 41 کیلومتر طول خط ساحلی جزیرة کیش، 4/3 کیلومتر (%10/5) برای احداث مارینا واجد شایستگی تعیین شد که حدود 2 کیلومتر (4% طول خط ساحلی) دارای بالاترین شایستگی برای توسعة مارینا است.