فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اثرات منفی شوری خاک بر محیط‌های طبیعی و انسانی این پدیده را به یکی از تهدیدات جدی در مدیریت پایدار مناطق خشک و نیمه خشک تبدیل کرده است. بنابراین، در مطالعه حاضر تغییرات مکانی– زمانی شوری خاک و تغییرات کاربری/ پوشش زمین در بخشی از حوضه سیستان واقع در مناطق خشک جنوب شرقی ایران که در سال‌های اخیر در معرض پدیده شوری خاک قرار گرفته است مورد بررسی قرار گرفت. در این مطالعه با استفاده از اندازه‌گیری‌های حاصل از نمونه‌برداری‌های زمینی و ابزارهایی نظیر سنجش از دور (RS) و سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) نقشه‌های کاربری/ پوشش زمین و شوری خاک برای سال‌های 1989 و 2019 تهیه شد. بر اساس نتایج، میزان میانگین نرمال شده شوری خاک در سال 1989 برابر 322/0 بوده و در سال 2019 این میزان با رشد حدود 188/0 به 52/0رسیده است. همچنین، نتایج حاصل از مقایسه روند افزایش شوری و تغییرات کاربری/ پوشش زمین در منطقه نشان می‌دهد که این دو عامل متقابلا تاثیر به سزایی بر یکدیگر دارند. از سوی دیگر، تبدیل کاربری/ پوشش زمین از کاربری‌های کشاورزی آبی و بسترهای آبی به کاربری‌های مناطق بایر، کشاورزی دیم و مناطق انسان ساخت موجب کاهش پوشش گیاهی و مناطق آبی در منطقه شده که به دلیل ایجاد فرسایش حاصل از بادهای 120 روزه و نشست ذرات نمک در کل منطقه موجب افزایش شوری خاک می‌شود. اگرچه احداث چاه‌نیمه‌ها در این منطقه، اندکی از مشکلات محیط زیستی آن کاسته است. با این حال، بر طبق نتایج، این چاه نیمه‌ها نتوانسته‌اند اثرات منفی حاصل از تخریب زیستگاه‌ها و نیز خشکی بخشی از دریاچه هامون و رودخانه هیرمند را به طور کامل جبران کنند.