فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خاک یکی از اجزای مهم اکوسیستم جنگل به‌شمار می­ رود و می ­تواند تحت تأثیر پوشش گیاهی قرار گیرد. شناخت کیفیت خاک می­ تواند به‌عنوان راهنمایی برای تحلیل سلامت اکوسیستم جنگل مورد استفاده قرار گیرد. از آنجا که ویژگی­ های خاک تحت تأثیر تیپ­ های مختلف جنگلی قرار دارند، هدف از مطالعة حاضر بررسی کیفیت خاک در چهار تیپ مازودار خالص، برودار-ویول همراه سایر گونه‌ها، ویول خالص و ویول-مازودار در جنگل‌های زاگرس شمالی بود. برای این منظور 15 ویژگی فیزیکی، شیمیایی و زیستی خاک از افق A به‌عنوان مجموعه کل داده‌ها (Total Data Set) انتخاب شدند. سپس با استفاده از تجزیة مؤلفه ­های اصلی 4 ویژگی شامل نیتروژن، فسفر، پتاسیم قابل جذب خاک و بهرة متابولیکی به‌عنوان مجموعه حداقل داده (Minimum Data Set) انتخاب شدند. شاخص کیفیت خاک (Soil Quality Index) در این دو مجموعه داده ارزیابی شد. نتایج نشان داد که میانگین شاخص کیفیت خاک چهار تیپ جنگلی از 0/23 (مازودار خالص) تا 0/44 (برودار-ویول همراه سایر گونه‌ها) متغیر بود. برای تیپ­های ویول خالص و ویول-مازودار شاخص کیفیت خاک به‌ترتیب 0/25 و 0/24 بود. ضریب تبیین بین مجموعه حداقل داده و مجموعه کل داده ­ها برای شاخص کیفیت خاک برابر 0/8 است، که بیانگر قابل اطمینان بودن استفاده از مجموعه حداقل داده به‌جای مجموعه کل داده ­ها می ­باشد. بنابراین استفاده از مؤثرترین ویژگی­ های خاک در مطالعات ارزیابی کیفیت خاک ضمن کاهش زمان مطالعات خاک­شناسی زمینة صرفة اقتصادی در بحث مطالعات جنگل­ شناسی را فراهم می ­نماید.