ارتباط بین انتشار CO2، هزینههای مراقبتهای بهداشتی و شاخص توسعة انسانی در کشورهای عضو شانگهای
نویسندگان
1 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکدة مدیریت و اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
2 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکدة مدیریت و اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
3 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکدة مدیریت و اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
doi
10.22059/jne.2024.362627.2580چکیده
در دورههای رشد اقتصادی بالا، انتشار دیاکسید کربن (CO2) بهشدت افزایش می یابد و دولتها به ناچار هزینههای مراقبتهای بهداشتی را افزایش میدهند. هدف پژوهش حاضر بررسی ارتباط دوسویه بین هزینههای مراقبتهای بهداشتی، انتشار دیاکسید کربن (CO2) و شاخص توسعة انسانی (HDI) در کشور عضو سازمان همکاری شانگهای برای دورة زمانی 2020-2000، با استفاده از مدل خودرگرسیون برداری تابلویی است. نتایج نشان داد که بیشترین سهم ناشی از تکانة هزینه های مراقبتهای بهداشتی مربوط به خودش و بیشترین سهم ناشی از تکانه های انتشار CO2 و شاخص توسعة انسانی مربوط به هزینه های تحقیق و توسعه است. نتایج روابط علی نشان داد که رابطة علی یکطرفه بین هزینههای مراقبتهای بهداشتی و انتشار CO2 وجود دارد و بیانگر آن است که بهطور قابل توجهی انتشار CO2هزینههای مراقبتهای بهداشتی را برای کشورهای سازمان همکاری شانگهای افزایش میدهد. علاوه بر این، هزینههای مراقبتهای بهداشتی و HDI نیز یک رابطة دو طرفة مثبت را نشان میدهند، زیرا این دو متغیر یکدیگر را تقویت میکنند. رابطة علیت دو طرفه بین انتشار CO2 و HDI وجود دارد که نشانگر انتشار بالای CO2است که بهطور قابل توجهی توسعة انسانی کشورهای سازمان همکاری شانگهای را تحت تأثیر قرار میدهد. در این راستا پیشنهاد می شود که برای کاهش انتشار دیاکسید کربن اقداماتی نظیر سیاستهای توسعة پایدار، توسعة فناوریهای پاک، آموزش و ارتقاء آگاهی مردم، توسعة سرمایه انسانی و همکاری های بینالمللی در کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای بایستی اتخاذ نمود.