ارتباط بین انتشار CO2، هزینه‌های مراقبت‌های بهداشتی و شاخص توسعة انسانی در کشورهای عضو شانگهای

نویسندگان

1 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکدة مدیریت و اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

2 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکدة مدیریت و اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

3 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکدة مدیریت و اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

doi
10.22059/jne.2024.362627.2580
چکیده

در دوره‌های رشد اقتصادی بالا، انتشار دی‌اکسید کربن (CO2) به‌شدت افزایش می­ یابد و دولت‌ها به ناچار هزینه‌های مراقبت‌های بهداشتی را افزایش می‌دهند. هدف پژوهش حاضر بررسی ارتباط دوسویه بین هزینه‌های مراقبت‌های بهداشتی، انتشار دی‌اکسید کربن (CO2) و شاخص توسعة انسانی (HDI) در کشور عضو سازمان همکاری شانگهای برای دورة زمانی 2020-2000، با استفاده از مدل خودرگرسیون برداری تابلویی است. نتایج نشان داد که بیشترین سهم ناشی از تکانة هزینه­ های مراقبت‌های بهداشتی مربوط به خودش و بیشترین سهم ناشی از تکانه­ های انتشار CO2 و شاخص توسعة انسانی مربوط به هزینه ­های تحقیق و توسعه است. نتایج روابط علی نشان داد که رابطة علی یک‌طرفه بین هزینه‌های مراقبت‌های بهداشتی و انتشار CO2 وجود دارد و بیانگر آن است که به‌طور قابل توجهی انتشار  CO2هزینه‌های مراقبت‌های بهداشتی را برای کشورهای سازمان همکاری شانگهای افزایش می‌دهد. علاوه بر این، هزینه‌های مراقبت‌های بهداشتی و HDI نیز یک رابطة دو طرفة مثبت را نشان می‌دهند، زیرا این دو متغیر یکدیگر را تقویت می‌کنند. رابطة علیت دو طرفه بین انتشار CO2 و HDI وجود دارد که نشانگر انتشار بالای  CO2است که به‌طور قابل ‌توجهی توسعة انسانی کشورهای سازمان همکاری شانگهای را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در این راستا پیشنهاد می­ شود که برای کاهش انتشار دی‌اکسید کربن اقداماتی نظیر سیاست‌های توسعة پایدار، توسعة فناوری‌های پاک، آموزش و ارتقاء آگاهی مردم، توسعة سرمایه انسانی و همکاری­ های بین‌المللی در کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای بایستی اتخاذ نمود.