ارزیابی میزان مشارکت مردمی در کاهش آلودگی هوا و عوامل اقتصادی-اجتماعی مؤثر بر آن (مطالعة منطقة یک شهر مشهد)

نویسندگان

1 گروه محیط‌ زیست، دانشکدة منابع طبیعی و محیط‌ زیست، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 گروه برنامه‌ریزی مدیریت و آموزش محیط‌ زیست، دانشکدة محیط‌‌ زیست، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 گروه برنامه‌ریزی محیط‌ زیست، دانشکدة محیط‌‌ زیست، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jne.2022.348273.2467
چکیده

آلودگی هوا عمدتاً نتیجة پدیدة شهرنشینی و صنعتی شدن است که با توسعة شهرها و تبدیل آن‌ها به کلان شهرها اثر خود را بیشتر نشان می‌دهد و باعث مشکلات عدیده‌ای برای سلامتی انسان ساکن در این شهرها گردیده است. افزایش مشارکت افراد در حل مسائل مربوط به محیط‌ زیست به‌طور عام و آلودگی هوا به‌طور خاص، مستلزم شناخت نگرش مردم به‌عنوان مهمترین گروه هدف متأثر از پیامدهای آلودگی هوا است. پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان مشارکت شهروندان مشهدی در کاهش آلودگی هوا و عوامل مؤثر بر آن در منطقة یک شهر مشهد انجام گرفت. ابزار تحقیق جهت جمع‌آوری اطلاعات پرسشنامه می‌باشد، با استفاده از فرمول کوکران تعداد ۳۸۵ نفر به‌عنوان حجم نمونة آماری انتخاب شدند. نتایج نشان داد که میزان آگاهی شهروندان از پیامدهای آلودگی هوا به‌طور معنی‌داری بیشتر از حد متوسط است. میزان مشارکت شهروندان در کاهش آلودگی هوا به‌طور معنی‌داری بیشتر از حد متوسط بوده و بیشترین همکاری در زمینة جداسازی بازیافت و خرید از محل با فراوانی 33/9 درصد بود. همچنین از بین عوامل مورد ارزیابی فقط دو شاخص آگاهی از پیامدهای آلودگی هوا و میزان تحصیلات بیشترین تأثیر را بر میزان تمایل به مشارکت در کاهش آلودگی هوا داشتند. بین سایر عوامل جمعیت‌شناختی مثل سن، جنسیت، وضعیت تأهل، درآمد ماهیانه و تعداد اعضای خانوار با میزان تمایل به مشارکت در کاهش آلودگی هوا رابطة معنی‌داری وجود نداشت. یافته‌ها نشان می‌دهد که مشارکت شهروندان در کاهش آلودگی هوا نیازمند آموزش همگانی، تأمین زیر ساخت‌ها و سیاست‌گذاری‌های صحیح می‌باشد.